Η μετα-ΠΑΣΟΚ περίοδος Και το αίτημα για μιά Νέα Κεντροαριστερά

(μερικά αρχικά ζητήματα)

Μετά από πολλές χρονικές μεταθέσεις και αναβολές η πολυαναμενόμενη μετα-ΠΑΣΟΚ περίοδος είναι, εδώ και δύο περίπου χρόνια, ένα αδιαμφισβήτητο πολιτικό γεγονός.
Το ΠΑΣΟΚ, σαν πολιτικό κόμμα που μονοπώλησε για 35 περίπου χρόνια την εκπροσώπηση του ιστορικού χώρου της κεντροαριστεράς στην Ελλάδα (από το 1974 ως το 2010) έχει περάσει οριστικά πλέον και αμετάκλητα «στο χρονοντούλαπο της ιστορίας».

Η κατάληξη ήταν αναμενόμενη. Εξού και η πλατιά διαδεδομένη πολιτικο-δημοσιογραφική φιλολογία, χρόνια τώρα, για μετα-ΠΑΣΟΚ περίοδο που όμως χρονικά ολοένα αναβάλλονταν κι αργούσε διαψεύδοντας πρόσκαιρα τους υποστηρικτές της.
Ας μην ξεχνάμε ότι το τραυματισμένο και για πολλούς ξοφλημένο (από τότε) ΠΑΣΟΚ του 1989 κατόρθωσε να ανασυνταχθεί και να επανακάμψει τρείς συνεχόμενες φορές. Σε πείσμα όλων όσων βιάζονταν να το τελειώσουν. Την πρώτη φορά με τον Α. Παπανδρέου, μετά το 1993, την δεύτερη με τον Σημίτη το 1996 και την τρίτη με τον Γ. Παπανδρέου το 2009.
Γιατί δεν θα μπορούσε να γίνει το ίδιο και για τέταρτη φορά; Τι έχει αλλάξει;

Ο πολιτικός χώρος της κεντροαριστεράς βρίσκεται σήμερα σε πλήρη αντιλογία με τις πολιτικές του παρελθόντος. Απαιτεί ριζικές αλλαγές, νέα πρόσωπα, νέες πολιτικές αντιλήψεις και πρακτικές. Αυτό δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Δεν είχε μπεί ακόμα σε ανοιχτή κρίση το πολιτικό σύστημα. Δεν είχε πάρει τις σημερινές διαστάσεις το φαινόμενο της απορριπτικότητας. Δεν έμπαινε τόσο επιτακτικά το θέμα της ανανέωσης της πολιτικής μας ζωής.

Το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να επιβιώσει σε βάθος χρόνου και να ανακάμψει πιθανόν στο μέλλον. Αλλά θα έπρεπε σε αυτή τη φάση να κλείσει αποφασιστικά τους λογαριασμούς του με το παρελθόν. Με το αναχρονιστικό διακηρυκτικό του πλαίσιο, τις καταδικασμένες πολιτικές του πρακτικές, τα φθαρμένα από την πολύχρονη εξουσία πρόσωπα.
Για να υπάρξει ένα νέο ΠΑΣΟΚ θα έπρεπε να βρεθούν, πρώτα από όλα, οι νεκροθάφτες του παλιού. Χωρίς να καταστραφεί το παλιό ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να υπάρξει Νέο. Δυνάμεις όμως για να αναλάβουν ένα τέτοιο έργο υπάρχουν;
Το παλιό πάντως ιστορικό ΠΑΣΟΚ έχει κλείσει οριστικά τον κύκλο της ζωής του.

Η κύρια προσπάθεια σήμερα στο ΠΑΣΟΚ γίνεται στην κατεύθυνση να συντηρηθεί και να διασωθεί το παλιό ΠΑΣΟΚ. Σε αυτό το πνεύμα κινείται ο Βενιζέλος και σε αυτό το πνεύμα έγινε το τελευταίο συνέδριο και ο εορτασμός της 3ης του Σεπτέμβρη όπου επαναβεβαιώθηκε με την παρουσία όλου του παλιού πολιτικού προσωπικού η εμμονή στην συντήρηση του παλιού ΠΑΣΟΚ (χωρίς να διασφαλίζεται κάτι τέτοιο από πουθενά). Στο ίδιο πνεύμα αντιμετωπίζονται και οι νέες πολιτικές προκλήσεις στο χώρο της κεντροαριστεράς όπου υποστηρίζεται ένα σχήμα ελιάς με συνιστώσες (δηλ.ένας «ΣΥΡΙΖΑ» στον κεντροαριστερο χώρο) όπου αναμένεται να μπορούν να συστεγασθούν και να επιβιώσουν διάφορες θνησιγενείς καταστάσεις τύπου ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ κλπ.

Η μετα-ΠΑΣΟΚ περίοδος λοιπόν, σε αυτή τη φάση, είναι μια περίοδος πολιτικού κενού για τον κεντροαριστερό χώρο. Αυτό δεν είχε έτσι ακριβώς εννοηθεί ότι θα προκύψει. Η εκτίμηση που κυριαρχούσε ήταν ότι με έναν τρόπο θα υπήρχε διάδοχη κατάσταση. Ότι κάτι άλλο θα έπαιρνε τη θέση του ΠΑΣΟΚ. Αλλά η ζωή είναι πάντα πιο πολύπλοκη κι απρόβλεπτη από οποιαδήποτε θεωρία.

Από την διάγνωση βέβαια ενός πολιτικού κενού ως την κάλυψή του υπάρχει μεγάλη απόσταση. Και δεν αρκούν οι προθέσεις.
Η συζήτηση για την νέα κεντροαριστερά μόλις έχει αρχίσει και δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν πρόκειται να κλείσει με γενικές διακηρύξεις και εκλογικές συγκολλήσεις υπαρκτών παραγοντικών σχημάτων.
Αυτή μπορεί νάναι μια πρόσκαιρη και εφήμερη μορφή που μπορεί να πάρει η υπόθεση της κεντροαριστεράς (και επι της ουσίας να συνιστά μια πλαστογραφημένη έκδοσή της ή ένα αρχικό πρόπλασμα). Ωστόσο και σε αυτήν ακόμα την μορφή της μπορεί να έχει μια θετική συμβολή στις μέρες μας σε ότι αφορά το κρίσιμο ζήτημα της πολιτικής σταθερότητας στην Ελλάδα την οποία και μπορεί να ενισχύσει σημαντικά. Γεγονός που δεν πρέπει καθόλου να παραβλέπουμε και να υποτιμούμε γιατί από το κακό υπάρχει πάντα και το χειρότερο.

Η διαδικασία ωστόσο ανασυγκρότησης του χώρου, αυτή καθαυτή, παραμένει το κύριο. Είναι αυτό που ξεπερνά την συγκυρία. Ποια άραγε θα είναι αυτή; Πώς θα ξετυλιχθεί, τι χαρακτηριστικά θα πάρει, τι δυνάμεις νέες θα αναδείξει και ποιες νέες πολιτικές;
Αλλά και πολιτικο-οργανωτικά τι πρόκειται να γίνει; θα αναληφθεί κάποια πρωτοβουλία «από πάνω» και θα ευδοκιμήσει; Από ένα πρόσωπο, από μια πολιτική ομάδα; Θα υπάρξει ένα μεγάλο σχήμα (τύπου ελιάς ή κάτι άλλο) ή ο χώρος θα εκφρασθεί πολυκερματισμένα μέσα από δύο –τρία μικρά και μεσαία σχήματα; Όλα αυτά μέλλει να αρχίσουν να μορφοποιούνται σε μια πορεία και να παίρνουν σάρκα και οστά.

Το βέβαιο είναι ότι ο κεντροαριστερός χώρος δεν πρόκειται να παραμείνει για πολύ στην σημερινή του μορφή. Οι δυνάμεις που περικλείει μέσα του δεν πρόκειται να μείνουν για πολύ αδρανείς κι άπρακτες. Και είναι αρκετές.
Υπάρχουν όμως μερικές αρνητικές οριοθετήσεις για αυτές τις δυνάμεις που είναι ανάγκη να επισημανθούν.
Ο κεντροαριστερός χώρος δεν μπορεί σήμερα να εκφρασθεί μέσα από το ΠΑΣΟΚ, την ΔΗΜΑΡ, και τα άλλα μικρά σχήματα στελεχών του παλιού ΠΑΣΟΚ.
Ούτε μέσα από την συνένωσή τους.
Ούτε μπορεί να προσχωρήσει στον ΣΥΡΙΖΑ.
Το αίτημα της ανασυγκρότησής τίθεται με πολύ αυστηρό και συγκεκριμένο τρόπο. Δεν τίθεται γενικά και αόριστα. Και δεν μπορεί, από τα πράγματα, σε αυτή την φάση να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο ένα παλιό δυναμικό. Και ειδικά από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ (πλήν ελαχίστων).
Ήδη όλες οι πολιτικές κινήσεις πρώην στελεχών του ΠΑΣΟΚ (Φλωρίδη, Μόσιαλου, Λοβέρδου, Κατσέλη-Καστανίδη) έχουν οδηγηθεί, μία προς μία, σε αποτυχία. Το ίδιο θα γίνει και με την αναμενόμενη κίνηση Τζουμάκα. Δεν υπάρχει περίπτωση να αποκτήσουν την παραμικρή απήχηση γιατί με έναν τρόπο, συνδέονται, στην «μέση συνείδηση» με το παλιό. Και η απορριπτικότητα, καλώς ή κακώς, σαν φαινόμενο, αφορά όλον τον παλιό πολιτικό κόσμο (και κύρια τον προερχόμενο από το ΠΑΣΟΚ). Αφορά βέβαια και πολιτικές (όχι μόνο πρόσωπα). Αλλά για αυτές θα αναφερθούμε σε άλλο κείμενο.

Η υπόθεση λοιπόν της κεντροαριστεράς είναι αρκετά πολύπλοκη και υπόκειται σε μια σειρά περιορισμούς σε ότι αφορά, πρώτα από όλα, τις δυνάμεις που μπορούν κεντρικά να αναλάβουν την ευθύνη της. Τα νέα πρόσωπα είναι ζητούμενα αλλά και δύσκολο να βρεθούν και οι διαθεσιμότητες περιορισμένες.
Το υποκειμενικό όμως πρόβλημα, με την έννοια που το θέτουμε, παραμένει το κρίσιμο και καθοριστικό σημείο κάθε προσπάθειας. Το νέο πράγματι δεν μπορεί να φτιαχτεί με παλιά υλικά και ο κεντροαριστερός χώρος είναι ώρα να αποδείξει αν διαθέτει αξιόλογα αποθέματα δυνάμεων.

Η κίνηση των 58 από υποκειμενική άποψη συγκεντρώνει ένα νέο αξιόλογο δυναμικό. Αυτό την κάνει να διαφέρει από τις άλλες κινήσεις. Μένει όμως να αποδείξει αν μπορεί να κάνει και πολιτική.
Η προσπάθεια πάντως να συνενώσει όλες τις υπαρκτές δυνάμεις (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ, κινήσεις πρώην στελεχών του ΠΑΣΟΚ) στο βαθμό που θα αποδώσει (γιατί και αυτό δεν είναι σίγουρο) φανερώνει μια τάση συμπόρευσης σε αυτή τη φάση με το παλιό. Η κατεύθυνση αυτή δεν γνωρίζουμε κατά πόσο αποτελεί έκφραση αδυναμίας ή μια καθαρή επιλογή. Σε κάθε περίπτωση δεν συμβάλει στο να αποσαφηνιστεί ο χαρακτήρας της ανασυγκρότησης του κεντροαριστερού χώρου.
Ότι δηλ. αυτός επί της ουσίας και σημειολογικά θα πρέπει να σηματοδοτεί κάτι εντελώς νέο και ότι αυτό προϋποθέτει τον αποφασιστικό διαχωρισμό και τη ρήξη σε όλα τα επίπεδα με ότι εκπροσωπεί το παρελθόν
.

Μήλιος Χρήστος  17-1-2014

Από το site www.pokethe.gr

 

Το επταήμερο του Διόδωρου

ΠΕΡΙ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑΣ

  Ωραίος καιρός - οι Αλκυονίδες ημέρες, υποθέτω. Ή μήπως είναι ακόμη νωρίς; Ακόμα καλύτερα, θα έχουμε ξανά ηλιόλουστες χειμωνιάτικες ημέρες.  Ελπίζω εκείνες να τις χαρώ περισσότερο γιατί αυτές εδώ μου τις χαλά το κύμα υποκρισίας που ενέσκηψε σαν κακοκαιρία τούτες τις ημέρες, ημερολόγιό μου.

Παράδειγμα ο Χριστόδουλος Ξηρός: επωφελήθηκε από την άδεια που του είχε δοθεί από τις φυλακές για να εξαφανιστεί - τα σίδερα της φυλακής δεν είναι για τους επαναστάτες, μας είπε ο δικηγόρος του: το καθήκον τον καλεί στον αγώνα. Αλλά ο ίδιος είχε αρνηθεί κατηγορηματικά στο δικαστήριο ότι ανήκε στη 17Ν, σκευωρία των υπηρεσιών ασφαλείας ήταν όλο το κατηγορητήριο εναντίον του - αυτός μόνο σε διαδηλώσεις και απεργίες έπαιρνε μέρος.

Τότε πρέπει να τον δούμε επικεφαλής σε διαδηλώσεις - αν αρνήθηκε στο δικαστήριο ότι συμμετείχε σε ένοπλες ενέργειες και φόνους, ποια πολιτική ηθική τού επιτρέπει να τα οργανώσει τώρα; Ας βγει να μας το πει, ότι μετάνιωσε που δεν συμμετείχε προσωπικά σε φόνους και ληστείες παλιότερα.

• Εντάξει, κατηγορούμενος ήταν, χρόνια φυλακής ήθελε να γλιτώσει και να καταγγείλει την αστική δικαιοσύνη ότι τον δικάζει άδικα. Θα αποδειχθεί τώρα ότι τον δίκασε δίκαια και ήταν υποκριτής, έδινε παράσταση στο δικαστήριο ο Χριστόδουλος.

Δεν είναι μόνον αυτός υποκριτής - πολύ περισσότερο υποκριτικός είναι ο θόρυβος που ξέσπασε επειδή ο Πέτρος Τατσόπουλος είπε ότι υπάρχουν θαυμαστές της 17Ν στον ΣΥΡΙΖΑ. Σιγά μην αποκάλυψε κάποια τρομερή αλήθεια - μήπως δεν υπάρχουν και στη ΝΔ, στο ΠαΣοΚ, στη ΔΗΜΑΡ, ακόμα και ανάμεσα στους Χρυσαυγίτες;

Σε όλα τα κόμματα υπήρχαν και υπάρχουν θαυμαστές της δολοφονικότατης οργάνωσης που έκανε αυτό που θα ήθελαν οι ίδιοι να κάνουν: να εξαφανίσουν από τη γη Αμερικανούς, βασανιστές, πλουτοκράτες. Απλώς τώρα πια ντρέπονται να το λένε, πριν από 10-20 χρόνια ήταν μόδα όμως.

Λίγοι ήσαν αυτοί που χάρηκαν για τους πυροβολισμούς κατά της κατοικίας του γερμανού πρεσβευτή; Οπωσδήποτε όμως λιγότεροι από όσους χαίρονταν την εποχή που έκανε αντίστοιχες πράξεις η 17Ν. Κάπως έχουμε ωριμάσει, ημερολόγιό μου.

 

Υποκριτικές διαμάχες

• Και σιγά την πρωτοτυπία της ΝΔ να καταγγέλλει τον ΣΥΡΙΖΑ για σχέσεις με τη 17Ν - επί 27 χρόνια, ώσπου να εξαρθρωθεί η οργάνωση, κατήγγελλε το ΠαΣοΚ ότι κρύβεται πίσω από την οργάνωση. Το ΠαΣοΚ πάλι ισχυριζόταν ότι η CIA κρυβόταν από πίσω. Και τα έκανε όλα αυτά για να αποσταθεροποιήσει τη χώρα.

Κατά τη ΝΔ, επιπλέον απόδειξη ότι υπάρχουν διασυνδέσεις ΣΥΡΙΖΑ - τρομοκρατίας είναι ότι φιλοξενήθηκε στην «Αυγή» άρθρο του 80χρονου Τόνι Νέγκρι - του πρώην καθηγητή που με τις ανοησίες που έγραφε με χεγκελιανό ύφος κατά τη δεκαετία του 1970 πήρε κόσμο και κόσμο στον λαιμό του, τον έσπρωξε στην ένοπλη πάλη δηλαδή.

Αν πράγματι επιπλέον καθοδηγούσε τις Ερυθρές Ταξιαρχίες δεν θα μας το αποκαλύψει ούτε στη διαθήκη του υποθέτω: γιατί αν το παραδεχθεί δεν θα είναι παρά Χριστόδουλος Ξηρός με τήβεννο.

Αλλά το άρθρο που έγραψε στην «Αυγή» δεν έχει σχέση με αυτά, είναι υπέρ της ΕΕ: μόνο στο ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να τεθούν ζητήματα όπως οι μισθοί, τα δικαιώματα, οι συνταγματικές ρυθμίσεις κάθε χώρας - ακόμα και υπέρ ευρωπαϊκού Συντάγματος είναι. Εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου «δεν μπορεί να υπάρξει πολιτικός ρεαλισμός» γράφει.

Ουσιαστικά, γράφοντας στο αριστερίστικο ιδίωμά του καταφέρεται κατά των απόψεων, όπως των Αλαβάνου - Λαφαζάνη - Λεπέν - ΚΚΕ, περί διάλυσης της ΕΕ - και θα έπρεπε να τον συγχαρεί η ΝΔ αντί να υποκρίνεται πως ανακάλυψε τρομοκράτες στον ΣΥΡΙΖΑ.

Αν δεν πήγε στην τελετή για την ανάληψη της προεδρίας ο Αλέξης Τσίπρας, δεν φταίει ο Νέγκρι: είναι γιατί ήθελε να είναι ο ίδιος στη θέση του Αντώνη Σαμαρά και ίσως να πιστεύει πως με τέτοια καμώματα η προεδρία θα τελειώσει στα χέρια του. Εγώ από τη μεριά μου πιστεύω, ημερολόγιό μου, πως με τέτοια καμώματα εμάς θα τελειώσει.

• Αλλη υποκρισία: δεν έχω πάει σε επαρχιακό καρναβάλι που να μην υπάρχει κάποιος μεταμφιεσμένος σε παπά και να κάνει μύρια όσα (ενίοτε με την παπαδιά του), είναι η πιο εύκολη και πιο συνηθισμένη μεταμφίεση - τι τους έπιασε ξαφνικά τους θρησκόληπτους και παρεξηγήθηκαν επειδή ο Βαγγέλης Διαμαντόπουλος, βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Καστοριάς, ντύθηκε παπάς και έδινε μετάληψη στο Μνημόνιο που ψυχορραγούσε;

Αντί να τον ελέγξουν για το πρωτόγονο χιούμορ του, απαίτησαν «σεβασμό στα άγια μυστήρια» - μα αν τα καρναβάλια γίνουν σεβαστικά, θα πάψουν να είναι καρναβάλια.

  Υποκριτές πολιτικοί

Με την ευκαιρία αυτή μάθαμε πως θρησκόληπτοι υπάρχουν και στον ΣΥΡΙΖΑ: «Κάθε συμπεριφορά, ενσυνείδητη ή ασυνείδητη, που προσβάλλει τα Ιερά Μυστήρια οποιασδήποτε θρησκείας... δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή» δήλωσε ο επί των Θρησκευμάτων της Κουμουνδούρου Μάκης Λυκόπουλος.

Αυτός θα ιδρύσει «Θρησκόληπτη Πλατφόρμα» κατά την «Αριστερή Πλατφόρμα». Ο Λαφαζάνης θα ζητά να καταργήσουμε το ευρώ, ο Λυκόπουλος να καταργήσουμε τα καρναβάλια. Υποκριτικότατα ο ΣΥΡΙΖΑ θα μαζεύει και θρησκόληπτα και επαναστατικά ψηφουλάκια.

• Αποθέωση της υποκρισίας των ημερών ήταν η δήλωση του προεδρείου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ: «Είναι αυτονόητη για τις αξίες μας η διάθεση υπέρ του κόμματος της βουλευτικής έδρας, εφόσον ένας βουλευτής παραιτηθεί από μέλος της ΚΟ» ανακοίνωσε μετά την αποχώρηση του Πέτρου Τατσόπουλου - αλλά όταν αποχωρεί βουλευτής από τα κυβερνητικά κόμματα είναι αυτονόητο ότι «έχουν την πλατιά αποδοχή της λαϊκής βάσης, των τοπικών κοινωνιών και των πολιτών που τους εξέλεξαν», άρα δεν έχουν λόγο να παραιτηθούν από την έδρα τους, μάθαμε από τον Αλέξη Τσίπρα στην περίπτωση της Θεοδώρας Τζάκρη.

• Σιχαίνομαι την υποκρισία, ημερολόγιό μου· δεν αντέχω όσους ανυψώνουν το κομματικό ή προσωπικό συμφέρον σε «αξία», όσους καταγγέλλουν τους άλλους για πράγματα που κάνουν και οι ίδιοι, όσους επικαλούνται την ηθική τους ανωτερότητα απέναντι στους άλλους.

Ακριβώς επειδή είναι ό,τι αθλιέστερο υπάρχει στον δημόσιο και ιδιωτικό βίο, η υποκρισία δεν περιλαμβάνεται στα επτά θανάσιμα αμαρτήματα - γιατί αυτοί που τα καθιέρωσαν ήσαν υποκριτές, ημερολόγιό μου. Τα απαγόρευαν στους άλλους, για να τα χαίρονται οι ίδιοι.

Για τούτο με εμποδίζει η επιδημία υποκρισίας των ημερών να χαρώ τις λιακάδες, ημερολόγιό μου - ένας επιπλέον λόγος να την απεχθάνομαι.

(*) O Διόδωρος Κυψελιώτης είναι κατά κόσμον ο Δημήτρης Ψυχογιός. Γράφει στο Κυριακάτικο Βήμα τη σελίδα "Το Επταήμερο του ΔΙΟΔΩΡΟΥ". Συγγραφέας του πρόσφατου βιβλίου "H πολιτική βία στην Ελληνική κοινωνία".

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  12/01/2014 από το Βήμα

 

Το πανεπιστημιακό αυτοδιοίκητο προστατεύει συντεχνιακά συμφέροντα

Το εξάμηνο στα ΑΕΙ έχει ουσιαστικά χαθεί και δεν μπορεί να αναπληρωθεί επί τροχάδην

Βάσω Κιντή, αν. καθηγήτρια Φιλοσοφίας

 «Υπάρχει μία παρανόηση σχετικά με το αυτοδιοίκητο του πανεπιστημίου. Θεωρείται ότι το πανεπιστήμιο ανήκει στους πανεπιστημιακούς και ότι κανείς άλλος δεν πρέπει να έχει λόγο. Αυτό δεν είναι σωστό. Τα πανεπιστήμια ανήκουν στην κοινωνία και πρέπει να λογοδοτούν σ’ αυτήν, που τα χρηματοδοτεί. Έχουμε φθάσει στο σημείο να χρησιμοποιείται το αυτοδιοίκητο ως σύνθημα για να προστατεύονται συντεχνιακά συμφέροντα. Θα έλεγα δε ότι για ορισμένους η ακαδημαϊκή λειτουργία γίνεται πρόσχημα για να παρασιτούν επί του πανεπιστημίου ολόκληρες ομάδες με οικογενειακούς, τοπικούς ή πελατειακούς δεσμούς. Απομυζούν τον θεσμό για να προσπορίζονται οφέλη», λέει στην «Κ» η Βάσω Κιντή.

Πανεπιστημιακός –είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών–, πολλές φορές λαμβάνει θέσεις ρηξικέλευθες, «καθόλου πολιτικές» όπως την επικρίνουν κάποιοι εντός κι εκτός ΑΕΙ. Οπως για παράδειγμα, το ότι υποστήριξε, ως μέλος του Συμβουλίου, την κλήση της αστυνομίας, όταν κάποιοι φοιτητές τράνταζαν την πόρτα της αίθουσας όπου συνεδρίαζε το Συμβούλιο του ΕΚΠΑ φωνάζοντας «γερμανοτσολιάδες», «λαμόγια». Μήπως όμως η βία των νεαρών αυτών και η απροθυμία των πανεπιστημιακών να τους αντιμετωπίσουν με μέσα θεσμοθετημένα στην υπόλοιπη κοινωνία (όπως η Αστυνομία) έχει παγιώσει μια κατάσταση φόβου, η οποία διαπερνά όλη τη λειτουργία των ΑΕΙ; «Προφανώς και φοβόμαστε να εκφράσουμε ελεύθερα τη γνώμη μας στο πανεπιστήμιο! Ορισμένες απόψεις είναι υπό διωγμόν στον κατ’ εξοχήν χώρο ελευθερίας. Και δεν διώκονται μόνο οι ιδέες. Ορισμένες φορές διώκονται, μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά, και οι άνθρωποι που τις φέρουν. Οι ιδέες αυτές δεν είναι μόνο οι ακροδεξιές. Δυστυχώς, παρεμποδίζονται και όσες απλώς δεν αρέσουν σε δυναμικές μειοψηφίες οι οποίες μπορεί να φθάσουν στο σημείο να ασκήσουν ακόμη και βία. Είναι τρομερό να υφίστασαι την αυθαιρεσία κάποιων», προσθέτει.

Η πρόσφατη κρίση στο ΕΚΠΑ, με τη σχεδόν τετράμηνη απεργία των διοικητικών υπαλλήλων, ανέδειξε για μία ακόμη φορά τις στρεβλές σχέσεις ΑΕΙ - Πολιτείας. Κραυγαλέο παράδειγμα: η προσπάθεια που γίνεται να μη χαθεί το εξάμηνο, με αρνητική συνέπεια, βέβαια, το ΕΚΠΑ να μετατραπεί σε εξεταστικό κέντρο, την ίδια στιγμή που όλοι γνωρίζουν ότι μόνο... πασαλείμματα μπορούν να γίνουν ύστερα από τρεις μήνες απώλειας των μαθημάτων. «Το εξάμηνο έχει ουσιαστικά χαθεί και δεν μπορεί να αναπληρωθεί επί τροχάδην. Η εκπαίδευση απαιτεί ηρεμία, αφοσίωση στο εκπαιδευτικό έργο και ένα ρυθμό», τονίζει.

«Διαβατήριο» για δουλειά

– Το πανεπιστήμιο πρέπει να αλλάξει;

– Λόγω της οικονομικής κρίσης δεν μπορεί παρά να αλλάξει και το πανεπιστήμιο. Eως τώρα ήταν σαν ένας διαμετακομιστικός σταθμός από τον οποίο περνούσαν οι νέοι για να πάρουν ένα χαρτί-διαβατήριο για μια δουλειά, συνήθως στο Δημόσιο. Μιλώ για τους μεγάλους αριθμούς φοιτητών φυσικά, όχι για όλους. Γι’ αυτούς το ΑΕΙ ήταν ένα εξεταστικό κέντρο. Δεν ενδιέφερε τι θα μάθουν. Τώρα πλέον δεν υπάρχουν εξασφαλισμένες θέσεις στην αγορά εργασίας όπως άλλοτε και άρα θα υπάρξει, πιστεύω, πίεση από την κοινωνία το πανεπιστήμιο να παρέχει πιο ουσιαστική γνώση και όχι απλώς ένα δίπλωμα.

– Δηλαδή, δεν παρέχει ουσιαστική γνώση το πανεπιστήμιο σήμερα; Νομίζω ότι είστε άδικη.

– Κοιτάξτε, σε όλα τα ιδρύματα υπάρχουν καθηγητές που κάνουν καλά τη δουλειά τους, υπάρχουν σοβαρά τμήματα και εργαστήρια στα οποία οι φοιτητές που θέλουν να μάθουν μπορούν. Όμως όλα αυτά οφείλονται περισσότερο στον πατριωτισμό, στο μεράκι και στο επιστημονικό ήθος ορισμένων καθηγητών, και δεν είναι ενταγμένοι στη λογική ανάπτυξης του πανεπιστημίου. Το ίδιο το πανεπιστήμιο δεν είναι στραμμένο στους φοιτητές, δεν αξιολογεί σοβαρά τις επιδόσεις του στη μόρφωσή τους, αλλά ούτε και η κοινωνία ενδιαφέρεται. Ο στόχος προς διεκπεραίωση ήταν απλώς το χαρτί γιατί το χαρτί από μόνο του ήταν αρκετό ως τώρα για να βρουν οι απόφοιτοι μια δουλειά με εξασφαλισμένα επαγγελματικά δικαιώματα.

– Νομίζετε ότι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων θα βοηθήσει;

– Είμαι και ήμουν από παλαιά υπέρ της αλλαγής του άρθρου 16, για λόγους αρχής. Δεν μπορεί σε μια φιλελεύθερη δημοκρατία να απαγορεύεται η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων. Αυτό δεν πρέπει, όμως, να σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τα δημόσια. Το αντίθετο. Εκεί σπουδάζει και θα σπουδάζει η μεγάλη πλειοψηφία της ελληνικής νεολαίας και αυτά πρέπει να βελτιώσουμε.

Το Συμβούλιο είναι η πέμπτη φάλαγγα της κοινωνίας στο ΕΚΠΑ

«Αν και δεν είναι ωραίο να χρησιμοποιούνται όροι όπως “πέμπτη φάλαγγα» στον χώρο του πανεπιστημίου, θα μπορούσα να αντιστρέψω αυτό που λέει ο πρύτανης και να πω ότι το Συμβούλιο του ΕΚΠΑ είναι η πέμπτη φάλαγγα της κοινωνίας στο ίδρυμα. Στόχος μας είναι η προάσπιση του θεσμού και του δημοσίου συμφέροντος στα ΑΕΙ και όχι ή προάσπιση κάποιων συντεχνιών, ακόμη και των πανεπιστημιακών», απαντάει η κ. Κιντή στον κ. Θεοδόση Πελεγρίνη. Μέλος η ίδια του νεοσυσταθέντος Συμβουλίου Ιδρύματος (Σ.Ι.) του ΕΚΠΑ, δέχθηκε πρόσφατα τα βέλη του πρύτανη, ο οποίος το χαρακτήρισε «5η φάλλαγα του υπουργού Παιδείας». Και αυτό διότι το Σ.Ι. ζήτησε να ελεγχθεί πειθαρχικά ο κ. Πελεγρίνης, καθώς το ίδρυμα κατά τη διάρκεια της μακράς απεργίας των διοικητικών υπαλλήλων του παρέμεινε κλειστό.

Το Σ.Ι. συστήθηκε, βάσει του νόμου πλαισίου του 2011, τον περασμένο Ιανουάριο, και δεν άργησαν να φανούν τα σύννεφα στις σχέσεις του με τον πρύτανη, όταν ο κ. Πελεγρίνης παρουσιάστηκε να δυσκολεύεται να βρει ένα χώρο γραφείου για τα μέλη του Σ.Ι. Στην πρόσφατη κρίση, το Σ.Ι. καταλογίζει στον πρύτανη ότι δεν μερίμνησε ώστε το Ίδρυμα να μείνει ανοιχτό. «Αν ο πρύτανης και η Σύγκλητος είχαν σθεναρή στάση υπέρ του ανοιχτού πανεπιστημίου, με έργα όχι με λόγια, το ΕΚΠΑ θα ήταν ανοιχτό. Η ηγεσία του ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τους απεργούς, που είχαν κάθε δικαίωμα να απεργήσουν, αλλά όχι να παρεμποδίζουν την πρόσβαση σε φοιτητές και καθηγητές».

– Εσείς είχατε προβλήματα;

– Και εγώ και άλλοι καθηγητές. Είναι εξευτελιστικό να υφίστασαι την αυθαιρεσία ακόμη και ατόμων που δεν έχουν σχέση με το πανεπιστήμιο –των περίφημων αλληλέγγυων– που αποφασίζουν για το αν θα γίνουν μαθήματα, αν θα πας στο γραφείο σου. Πού είναι η ηγεσία του ΑΕΙ να προστατεύσει φοιτητές και καθηγητές; Η Αριστερά έχει ηγεμονία στα πανεπιστήμια και όλα αυτά γίνονται υπό την αιγίδα της. Δεν θέλω να σκέφτομαι τι θα σημαίνει αν αυτή η ηγεμονία, που επιτρέπει τέτοια αυθαιρεσία, επεκταθεί σε όλη την κοινωνία. Στο ΕΚΠΑ, πάντως, είμαστε αποφασισμένοι ως Συμβούλιο να εργαστούμε ώστε αυτά τα φαινόμενα να εξαλειφθούν.

Η κ. Κιντή και ο κ. Πελεγρίνης είναι καθηγητές Φιλοσοφίας, όμως η πανεπιστημιακός δηλώνει ότι δεν είχε ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κάποια παράσταση του πρύτανη, ο οποίος γράφει κείμενα πάνω στην ιστορία σπουδαίων φιλοσόφων και τα παρουσιάζει στο θέατρο. Τι λέει, ωστόσο, για τον πρύτανη ως φιλόσοφο; «Ο κ. Πελεγρίνης δεν συμμετέχει στις δραστηριότητες της σοβαρής φιλοσοφικής κοινότητας στην Ελλάδα».

Γιατί έφυγα από τη ΔΗΜΑΡ και δεν συμμετέχω στην πρωτοβουλία των 58

Η πολιτική ενδιέφερε την κ. Βάσω Κιντή από τα φοιτητικά χρόνια.

«Τότε ήμουν στην Πανσπουδαστική και την ΚΝΕ, απ’ όπου αποχώρησα το 1979. Μετά, η σχέση μου με την πολιτική γινόταν κυρίως μέσω του περιοδικού “Ο Πολίτης”. Εμαθα πολλά στο περιβάλλον του “Πολίτη” που σφράγιζε με την παρουσία του ο Αγγελος Ελεφάντης».

– Βρεθήκατε στην πρώτη ομάδα που δημιούργησε τη Δημοκρατική Αριστερά. Κατόπιν αποχωρήσατε. Γιατί;

– Έφυγα λόγω της ανεύθυνης αντιπολιτευτικής πολιτικής που ακολούθησε και ειδικά όταν δεν υποστήριξε την κυβέρνηση Παπαδήμου. Δεν μπορούσα να μετέχω σε ένα κόμμα που πολιτεύεται με γνώμονα τι το βολεύει εκλογικά και όχι τι συμφέρει τη χώρα. Αν η Δημοκρατική Αριστερά είχε μια πιο σοβαρή και υπεύθυνη στάση εκείνη την περίοδο, τα πράγματα για την Ελλάδα, πιστεύω, θα ήταν διαφορετικά. Είχα διαφωνήσει επίσης με τη στάση της ΔΗΜΑΡ στο ζήτημα της μεταρρύθμισης στα πανεπιστήμια. Παρά τη θετική στάση των μελών της, η ηγεσία της ΔΗΜΑΡ, με αντιδημοκρατικες μεθοδεύσεις, στάθηκε απέναντι στη μεταρρύθμιση, πάλι για μικροκομματικούς λόγους. Το δε καλοκαίρι του 2012 πρωταγωνίστησε στην αντιμεταρρύθμιση Αρβανιτόπουλου, που παρέδωσε τα πανεπιστήμια στις δυνάμεις που τα καθηλώνουν. Τα αποτελέσματα αυτής της αντιμεταρρύθμισης βιώνουμε σήμερα.

– Τι σας ενοχλεί στα κόμματα;

– Η έλλειψη ή η επίφαση δημοκρατίας. Ενας επιπλέον λόγος που έφυγα από τη ΔΗΜΑΡ ήταν ότι απεδείχθη προεδρικό κόμμα. Δεν θα έφευγα αν τις μειοψηφικές τότε απόψεις μου μπορούσα να τις παλέψω μέσα στο κόμμα. Όταν όμως κατάλαβα πως ό,τι και να γίνει, υπερισχύει, εκτός διαδικασιών, η γνώμη του προέδρου και του εκάστοτε περιβάλλοντός του, δεν είχε πλέον νόημα. Δεν λειτουργεί δημοκρατικά ένα κόμμα όταν απλώς ακούγονται όλες οι απόψεις. Τι να το κάνεις όταν αυτές οι απόψεις δεν μπορούν να συμβάλουν στη λήψη αποφάσεων, όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται αλλού. Όταν οι διαφορετικές απόψεις μόνο απλώς ακούγονται, έχουμε γραφική εκτόνωση και χειραγώγηση, δεν έχουμε δημοκρατική λειτουργία.

– Καθώς, απ’ ό,τι καταλαβαίνω, κινείστε στον χώρο του πολιτικού κέντρου, σας εκφράζει η πρωτοβουλία των «58»;

– Δεν συμμετέχω στην πρωτοβουλία των «58» παρότι στο παρελθόν, για πολλά (και πολιτικά) ζητήματα έχουμε συνεργαστεί με πολλούς από όσους υπέγραψαν το αρχικό κείμενο. Συμμερίζομαι την ανάγκη ενός νέου φορέα στον χώρο της Κεντροαριστεράς, αλλά η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, όπως έχει περιγραφεί, δεν με κινητοποιεί.

– Τι πρέπει να προσφέρει, λοιπόν, ένα κόμμα, και η πολιτική ευρύτερα;

– Η πολιτική είναι μεγάλη τέχνη και δημιουργεί τους όρους και το πλαίσιο για να ζήσουμε τα λίγα χρόνια που έχουμε στη διάθεσή μας πάνω στη γη. Τα κόμματα που διαχειρίζονται την πολιτική δεν μπορεί να είναι μέσα ιδιωτικού πλουτισμού και υπεξαίρεσης του κράτους. Μόνη τους μέριμνα πρέπει να είναι εκείνη η οργάνωση της κοινωνίας ώστε να μπορούμε ως πολίτες να απολαμβάνουμε μία κατά το δυνατόν ήρεμη και αξιοπρεπή καθημερινή ζωή.

Ουτοπίες και εγκλήματα

– Μάλλον δεν πιστεύετε στην επανάσταση ως μέσο αλλαγής.

– Οι επαναστάσεις έχουν συνδεθεί με διάφορες ουτοπίες για τις οποίες είμαι πολύ επιφυλακτική. Εν ονόματι ουτοπιών που με μαγικό τρόπο αναιρούν όλες τις αντιθέσεις, έχουν γίνει εγκλήματα επειδή κάθε τι που είναι πραγματικό υστερεί έναντι της ουτοπίας. Νομίζω ότι πρέπει να κάνουμε τις αλλαγές που απαιτούν οι καιροί και λύνουν τα πραγματικά μας προβλήματα.

– Η φιλοσοφία, την οποία διδάσκετε στο πανεπιστήμιο, μπορεί να βοηθήσει την  αναζήτηση ενός νέου δρόμου είτε για τον καθένα ξεχωριστά είτε για την κοινωνία;

– Εγώ δεν βλέπω τη φιλοσοφία καθοδηγητικά. Το πώς θα αλλάξουμε και θα βελτιώσουμε τη ζωή μας είναι δική μας υπόθεση, όχι κάποιων σοφών. Η φιλοσοφία, ωστόσο, μας κάνει να βλέπουμε νέες δυνατότητες που δεν βλέπαμε πριν. Παίρνοντας μια απόσταση από αυτό που κάνουμε καθημερινά, μας βοηθάει επίσης να αναστοχαστούμε τη ζωή μας, να δούμε τι είναι πραγματικά σημαντικό.

– Οι Έλληνες είναι... φιλοσοφημένος λαός;

– Δυστυχώς, παρότι κομπάζουμε για τους αρχαίους ημών προγόνους που τόσα προσέφεραν στη φιλοσοφία, κάνουμε ελάχιστα για να τους μελετήσουμε σοβαρά. Με λίγες εξαιρέσεις, δεν έχουμε σοβαρές εκδόσεις, δεν τους διδασκόμαστε σωστά. Έχουμε αφήσει εν πολλοίς την αρχαία ελληνική γραμματεία στα χέρια αδαών και γραφικών. Οι φιλοσοφικές σχολές στην Ελλάδα ήταν ιστορικά περισσότερο προσανατολισμένες να παράγουν φιλολόγους για τη μέση εκπαίδευση ώστε να προάγουν μία συγκεκριμένη κρατική ιδεολογία παρά να καλλιεργούν την κριτική σκέψη και τον φιλοσοφικό στοχασμό. Από την άλλη, στην Ελλάδα εντυπωσιάζονται διάφοροι από βαρύγδουπες και εξεζητημένες κενολογίες και ωραιοποιημένες κοινοτοπίες, για να μην αναφέρω τις ασυναρτησίες τύπου Ζίζεκ.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 15-12-2013