Ανέτοιμη η Κύπρος μπροστά στην κρίση. Τι μπορεί πλέον να διασώσει;

Στην Κύπρο αυτές τις μέρες δίνεται μία μάχη που θα επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την  πορεία των πολιτικών πραγμάτων στην Ευρώπη. Πρόκειται για μια κρίσιμη καμπή, την κρισιμότερη από το 2009 που ξεκίνησε η κρίση.

Στην Κύπρο δοκιμάζεται τόσο η επίσημη πολιτική της Ε.Ε. για την διαχείριση της κρίσης, όσο και οι πολιτικές που την αμφισβητούν και την αντιπολιτεύονται.

Το περίφημο «όχι» της Κυπριακής βουλής αποτελεί την κορυφαία ενέργεια μέχρι τώρα, από όσες πήραν μέρος σε διάφορα επίπεδα τα τρία τελευταία χρόνια σε όλη την Ευρώπη, ενάντια στην ακολουθούμενη Ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική.
Εκφράζει όλες τις αντι-μνημονιακές δυνάμεις της Ευρώπης.
Είναι εναρμονισμένο με το πνεύμα της απόρριψης, του ασυμβίβαστου, της αναμέτρησης.
Αλλά μέλλει να δικαιωθεί ή όχι τελικά από την εναλλακτική απάντηση που μπορεί ή όχι να προσφέρει.
Μια πιθανή αναδίπλωση και αποδοχή των όρων της Ε.Ε. θα καταγραφεί συμβολικά σαν μια μεγάλη πολιτική ήττα του αντι-μνημονιακού κινήματος, όπως, κάτι ανάλογο θα σημάνει, και μια καταστροφική εξέλιξη άτακτης χρεοκοπίας.

Είναι σχεδόν προεξοφλημένο σήμερα, μετά από μια βδομάδα άγονων αναζητήσεων, ότι οποιασδήποτε μορφής θετική εξέλιξη, σαν αποτέλεσμα της απόφασης που πήρε η Βουλή, δεν μπορεί να υπάρξει. Ότι η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει στοιχειωδώς βελτιωθεί, αλλά έχει γνωρίσει, μέσα σε λίγες μέρες, την πιό δραματική επιδείνωση. Η μία και μοναδική εναλλακτική λύση που προτάθηκε αποδείχθηκε εντελώς αβάσιμη κι ανυπόστατη κι έχει οριστικά και αμετάκλητα εγκαταλειφθεί. Μένει τώρα η αναζήτηση λύσης μέσα στην Ε.Ε, (με τους γνωστούς όρους αλλά πιθανόν και πολύ χειρότερους) ή η έξοδος από αυτήν. Σε κάθε περίπτωση το κύρος της Ε.Ε. και της ασκούμενης πολιτικής-της δεν πρόκειται να θιγεί. Αντίθετα μάλιστα μέσα από αυτή την κρίση θα βγει σε μεγάλο βαθμό ενισχυμένο. Για την Ευρώπη μια μεγάλη μάχη (κύρια στο πολιτικό επίπεδο) έχει κερδηθεί. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Έγινε πλέον φανερό με τον πιο παραδειγματικό τρόπο το αδιέξοδο των αντίπαλων («εναλλακτικών»;) πολιτικών.
Η επόμενη μέρα της Κυπριακής κρίσης βρίσκει την Ευρωπαϊκή ελίτ ισχυροποιημένη, με «λυμένα τα χέρια» προκειμένου να επιβάλει το πρόγραμμα της αναδιοργάνωσης των Ευρωπαϊκών οικονομιών από καλύτερη θέση.

Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την Κύπρο είναι ιδιαιτέρα ανατρεπτική των πραγμάτων στην μεγαλόνησο. Δεν χαρακτηρίζεται τόσο από τα περιοριστικά της μέτρα,(την λιτότητα δηλ.), όσο από τις αλλαγές που επιφέρει στη δομή της Κυπριακής οικονομίας. Ανατρέπει όλο το οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης της Κύπρου.
Η διάσωση των Κυπριακών τραπεζών, που είναι το κύριο οικονομικό πρόβλημα, προϋποθέτει την εξυγίανση και την συρρίκνωσή τους. Το σημερινό καθεστώς του υπερτροφικού τραπεζικού τομέα της Κύπρου (με τις αδιαφανείς εισροές και εκροές κεφαλαίων, τα υψηλά επιτόκια καταθέσεων κλπ) ανήκει για την Ευρώπη οριστικά στο παρελθόν. Η Κύπρος, σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές προδιαγραφές, θα πρέπει να πάψει, στο άμεσο μέλλον, να στηρίζεται στον χρηματοοικονομικό της τομέα. Να πάψει να λειτουργεί σαν χρηματοοικονομικός «παράδεισος».  Στα πλαίσια της Ευρωζώνης αποκλείονται πλέον τέτοιες «τριτοκοσμικές» δραστηριότητες. Γεγονός που έχει επισημανθεί κατ’ επανάληψη στους Κύπριους πολιτικούς τα τελευταία χρόνια. Και επ’ αυτού δεν πρέπει να αναμένεται καμιά αναθεώρηση της στάσης της Ε.Ε.

Υπ’ όψιν ότι η συρρίκνωση των τραπεζών αποτελεί κεντρική επιλογή της Ε.Ε. και ακολουθείται λόγω παρατεταμένης ύφεσης αλλά και των αναγκών ελέγχου των τραπεζών που έχουν ανακύψει μέσω κρίσης σε όλες ανεξαίρετα της χώρες της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα λοιπόν με τα παραπάνω το διακύβευμα σήμερα στην Κύπρο, παράλληλα με την διάσωση των τραπεζών, είναι η ίδια η διάσωση του οικονομικού της μοντέλου. Ο τραπεζικός τομέας και γενικά ο τομέας των υπηρεσιών μαζί με τον τουρισμό αποτελούν τους δύο πυλώνες της Κυπριακής οικονομίας. Η διάλυση του τομέα των υπηρεσιών θέτει σοβαρό ζήτημα βιωσιμότητας της οικονομίας της Κύπρου. Οδηγεί άμεσα στην αποδιοργάνωση των οικονομικών δομών, στην οικονομική υποβάθμιση και σε τεράστια προβλήματα απασχόλησης.

Η διάσωση του μοντέλου θα μπορούσε να διασφαλιστεί μόνο με την έξοδο από την Ευρωζώνη. Μέσα σε αυτήν αποκλείεται κάτι τέτοιο. Αλλά αυτό θα προϋπόθετε το ξεπέρασμα της σημερινής κρίσης και την εξεύρεση των απαραίτητων κεφαλαίων διάσωσης (όχι μόνο των τραπεζών αλλά και όλης της οικονομίας) από πηγές εκτός Ευρωζώνης. Πράγμα δύσκολο έως αδύνατο υπό τις σημερινές συνθήκες. Υπ’ όψιν η συζητούμενη χρηματοδότηση της Ε.Ε. προς την Κύπρο δεν καλύπτει μόνο τις τράπεζες αλλά και τα δημοσιονομικά ελλείμματα και τα χρέη ως το 2015.

Η Κύπρος λοιπόν από κάθε άποψη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Θα πρέπει να επιλέξει αν θα παραμείνει στην Ευρωζώνη ή θα αυτονομηθεί. Η αναζήτηση λύσης έξω από την Ευρώπη έχει ήδη αποτύχει. Αυτό που μένει τώρα είναι να δει αν της συμφέρει μακροπρόθεσμα να προσαρμοστεί στα Ευρωπαϊκά δεδομένα ή να αποδεσμευθεί. Είναι όμως έτοιμη να κάνει μια τέτοια επιλογή; Η κοινωνία είναι ώριμη να απαντήσει σε ένα τέτοιο δίλημμα; Σε ποιους απευθύνεται η πρόταση δημοψηφίσματος του Χριστόφια; Είναι υπεύθυνη πολιτική αυτή;
Τα ζητήματα των στρατηγικών επιλογών στην Κύπρο δεν είναι ξεκαθαρισμένα. Από αυτό πηγάζουν και όλες οι πελαγοδρομήσεις και ανακολουθίες της Κυπριακής πολιτικής.

Οι περιορισμοί που της τίθενται από την μεριά της Ε.Ε είναι σημαντικοί. Ανατρέπουν όλη την ισχύουσα οικονομική και κοινωνική της δομή και προκαλούν σίγουρα μεγάλες αναταράξεις, αλλά ταυτόχρονα προσφέρουν και κάποιες αξιόλογες διασφαλίσεις και προοπτικές.
Από την άλλη ο δρόμος της εξόδου από την Ευρωζώνη είναι γενικά αβέβαιος και ανασφαλής και αν εμπεριέχει, έστω και σε ελάχιστο βαθμό μια πιθανότητα διατήρησης της σημερινής οικονομικής κατάστασης αυτό θα γίνει αφού θα έχει προηγηθεί μια ολοσχερής καταστροφή.

Η σύγχυση που διακατέχει το πολιτικό προσωπικό της Κύπρου σχετικά με τα στρατηγικά ζητούμενα των ημερών αποτυπώνεται και στην επίμονη, για μια ολόκληρη βδομάδα, απεύθυνση στον Ρώσικο παράγοντα.. Οποιαδήποτε χρηματοδότηση κι αν εξασφάλιζε από την μεριά της Ρωσίας, με βαρύτατα ανταλλάγματα σίγουρα, δεν πρόκειται να έλυναν κανένα ουσιαστικό της πρόβλημα.

Οι Ρώσοι καταθέτες, όπως είναι λογικό, έχουν εστιασμένο το ενδιαφέρον τους κύρια στα κατατεθειμένα κεφάλαια και δευτερευόντως στον προτεινόμενο φόρο επί των καταθέσεων. Γι αυτούς προέχει η διάσωση των τραπεζών και η αποφυγή κάθε περίπτωσης χρεοκοπίας που θα οδηγούσε στην απώλεια όλων ανεξαίρετα των καταθέσεων. Και η διάσωση των Κυπριακών τραπεζών περνά μόνο μέσα από την Ε.Ε. Αυτό το γνωρίζει και η Ρώσικη πολιτική ηγεσία. Τα παγιδευμένα Ρώσικα κεφάλαια για να μπορέσουν να διασωθούν και στη συνέχεια να αποδεσμευτούν, σε μια πορεία, θα πρέπει να υπάρξει πλήρης ομαλοποίηση της Κυπριακής τραπεζικής αγοράς. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ευθύνη της Ευρώπης.
Μάταια λοιπόν έψαχνε η σημερινή Κυπριακή ηγεσία εναλλακτικές λύσεις στη Ρωσία. Δεν επρόκειτο να τις βρει γιατί δεν υπάρχουν. Το «όχι» της Βουλής δεν αρκεί για να αναλάβουν οι Ρώσοι ευθύνες και βάρη που δεν τους αντιστοιχούν. Όπως δεν αρκεί και το δέλεαρ των (αμφισβητούμενων) κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Αυτές τις αυταπάτες τις διέλυσε μέσα σε τρεις μέρες η πρόσφατη κρίση.

Για τους Ρώσους νέο-Κροίσους ουσιαστικά η Κύπρος έχει τελειώσει. Είναι και ο παγκόσμιος διασυρμός που έχει γίνει και η ανοιχτή έκθεσή τους στις φήμες για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, για εμπλοκή τους σε παράνομο εμπόριο όπλων κλπ. που τους υποχρεώνει να αποχωρήσουν.
Ένας οικονομικός « παράδεισος» για να λειτουργεί ομαλά πρέπει να βρίσκεται σταθερά έξω από τα φώτα της δημοσιότητας και των επικαιρικών κρίσεων. Τη στιγμή που βρεθεί «στο μάτι του κυκλώνα» έχει τελειώσει. Εκτός αυτού υπάρχει και η Ε.Ε που στην προοπτική ενοποίησης του Ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος έχει βάλει στόχο να εξυγιάνει προηγούμενα όλο το χρηματο-οικονομικό τοπίο της Ευρωζώνης.

Το πρόβλημα των Κυπριακών τραπεζών δεν πρόκειται να λυθεί (αν λυθεί) αποκλειστικά και μόνο μέσα από Ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Θα απαιτήσει την ουσιαστική και επώδυνη συμβολή και των ίδιων των Κυπρίων (που παρά την επίγνωση του προβλήματος, εδώ και καιρό, παρέμειναν πεισματικά ανέτοιμοι για κάτι τέτοιο, με ευθύνη βέβαια και της πολιτικής τους ηγεσίας).

Όλη η πρόσφατη προεκλογική περίοδος σπαταλήθηκε σε εύκολες και ανεύθυνες αρνήσεις (όχι στις ιδιωτικοποιήσεις, όχι στα μνημόνια, όχι στις περικοπές κλπ). Κανείς πολιτικός στην Κύπρο δεν αποτόλμησε να πει τα πράγματα με το όνομά τους, να πει την αλήθεια, να υπερβεί τα εσκαμμένα και να αναφερθεί στους υπαρκτούς κινδύνους, και στα αναπόφευκτα κόστη και τις θυσίες. Κυριάρχησε δυστυχώς και δω η εκμετάλλευση της δυσαρέσκειας και η ψηφοθηρική υποσχεολογία. Οι εύκολες πολιτικές που κατακλύζουν την Ευρώπη και θέλουν να αντιπολιτευθούν την οικονομική της πολιτική με γραφικότητες, βερμπαλισμούς, πατριωτικές και αντιστασιακές κορώνες και πολύ πάρα πολύ λαϊκισμό. Είναι πολύ λίγες για να το κάνουν.

Η φορολόγηση των καταθέσεων δεν συνιστά παρά μια μορφή που μπορεί να πάρει η συμμετοχή των Κυπρίων στο κόστος διάσωσης των τραπεζών τους.
Μέσα από αυτήν την διαδικασία μάλιστα γίνεται μια σημαντική μετακύληση του όλου κόστους σε ξένους καταθέτες και μάλιστα κατά το ήμισυ δηλ. μοιράζονταν, με την αρχική πρόταση, ισόποσα ανάμεσα σε Κύπριους και Ρώσους. Μετά την απόρριψη αυτής της διαδικασία από την Κυπριακή βουλή, πρέπει να βρεθεί μια άλλη φόρμουλα καταβολής αυτού του κόστους.
Δεν γνωρίζουμε ποια άλλη μορφή μπορεί να πάρει η συμμετοχή των Κυπρίων στο κόστος διάσωσης των Κυπριακών τραπεζών. Το βέβαιο είναι ότι σε σχέση με αυτό το θέμα, δεν πρόκειται να υπάρξει καμιά αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής πολιτικής (για όσους ψάχνουν κάτι τέτοιο). Είναι ένα θέμα που όντως αφορά αποκλειστικά την Κύπρο που καλείται να το επιλύσει, αυτή τη φορά, κάτω από χειρότερες συνθήκες και με δυσμενέστερο οπωσδήποτε τρόπο.

Η Κυπριακή κρίση προσφέρεται για την εξαγωγή πολλών συμπερασμάτων. Το κύριο όμως παραμένει η ανεπάρκεια και το ανεύθυνο των πολιτικών που θέλουν να αντιπολιτεύονται μέσα στην Ευρώπη με μόνο εφόδιο την εκμετάλλευση της λαϊκής δυσαρέσκειας.
«Η αγανάκτηση όμως δεν αρκεί» όπως λέει κι ο Ινγκράο.
Δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική.
Καιρός λοιπόν μέσα από αυτή τη δοκιμασία να κερδίσει κάτι η πολιτική. Σε σοβαρότητα; Σε ρεαλισμό; Σε υπευθυνότητα; Σε ότι τέλος πάντων βοηθά και συμβάλει στην ουσιαστική αναμόρφωσή της.

Μήλιος Χρήστος 

23-3-2013

Αναδημοσίευση από το site www.pokethe.gr

ΥΓ. Μόλις πληροφορηθήκαμε οτι από την Κυπριακή βουλή πέρασε νομοσχέδιο με το οποίο εξουσιοδοτήθηκε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Κύπρου να διαπραγματευτεί εν λευκώ την συμφωνία με το Γιούροκρούπ. Το νομοσχέδιο ορίζει ότι η νέα συμφωνία, που θα υπογραφεί, δεν θα εισαχθεί στην βουλή για έγκριση.

Τι δεν ειπώθηκε στο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ

Πολλά παρέλειψε στην εναρκτήρια ομιλία του ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Δεν είναι της ώρας να τα απαριθμήσουμε όλα.
Θα περιοριστούμε σε μερικά από αυτά.

Δεν αναφέρθηκε στο ολέθριο σύνθημα: «λεφτά υπάρχουν».
Το σύνθημα που έκρινε τις κρίσιμες εκλογές του 2009.
Στην πολιτική ιστορία όμως του τόπου, διαχρονικά, πάντα τις καταστροφικές περιόδους τις προεξόφλησαν και τις επέτειναν εκλογικά αποτελέσματα που διαμορφώθηκαν με βάση τέτοιου είδους ανιστόρητα συνθήματα.

Δεν αναφέρθηκε επίσης στην περίφημη πρόταση δημοψηφίσματος, που αιφνιδίασε όλη την Ευρώπη για τον ανεύθυνο τρόπο με τον οποίο έθετε το ζήτημα της παραμονής ή όχι της Ελλάδας στο Ευρώ εν μέσω κρίσης.

Δεν αναφέρθηκε τέλος στο ιστορικά κρίσιμο γεγονός της παράδοσης από το ΠΑΣΟΚ της εξουσίας τον Νοέμβρη του 2011 όπου το ΠΑΣΟΚ κυριολεκτικά αυτό-αναιρέθηκε.
Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ παραιτήθηκε αδυνατώντας να συνεχίσει να κυβερνά.
Δεν την ανέτρεψε κανένας.
Κι αυτό δεν είναι από τα ζητήματα που εύκολα κανείς τα προσπερνά, σε έναν συνεδριακό απολογισμό.

Το ΠΑΣΟΚ λοιπόν εξαπάτησε την Ελληνική κοινωνία προκειμένου να υφαρπάξει την ψήφο της.
Στην συνέχεια λίγο έλειψε να την βάλει σε περιπέτειες (μέσω του δημοψηφίσματος).
Και τέλος αποποιήθηκε μόνο του τις κυβερνητικές του ευθύνες.
Ήταν δυνατόν όλα αυτά να μην οδηγήσουν στην εκλογική του συντριβή;
Να μην επιφέρουν την ανώμαλη εκλογική του προσγείωση;

Σκόπιμα ο Βενιζέλος (και το Συνέδριο) όλα αυτά τα παρέκαμψε.
Δεν είναι τα μνημόνια που ευθύνονται για την τεράστια ήττα του ΠΑΣΟΚ.
Αυτά συνέβαλαν εκ των υστέρων και επικουρικά.
Πως κρατούν σχετικά τις δυνάμεις τους η Ν.Δ. και η ΔΗΜΑΡ; Δεν επωμίσθηκαν και αυτά τα κόμματα το βάρος της μνημονιακής πολιτικής και μάλιστα στη φάση της πιο αυστηρής εφαρμογής της;
Χωρίς την συγκράτηση των ποσοστών της Ν.Δ. και της ΔΗΜΑΡ ποιο «ρυθμιστικό ρόλο» θα έπαιζε το καταρρέων ΠΑΣΟΚ;

Το ΠΑΣΟΚ δεν προσέφερε κανένα Εθνικό έργο στη διάρκεια της κρίσης. Είναι η πολιτική δύναμη που με την ανικανότητα, τα λάθη και τις παραλείψεις της, επέτεινε την κρίση. Οδήγησε την πολιτική ζωή του τόπου στα όρια της ακυβερνησίας. Η λύση Παπαδήμου, που επιστρατεύθηκε σαν λύση εθνικής ανάγκης, προέκυψε στο κενό που άφησε το ΠΑΣΟΚ εγκαταλείποντας άρον -άρον την εξουσία υπό το βάρος των δικών του και μόνο λαθών. Και για όλα αυτά ούτε μια λέξη.

Με τέτοιες λαθροχειρίες βέβαια ανασυγκροτήσεις δεν γίνονται. Μόνο κάτι εσωκομματικές ισορροπίες κρατιούνται κι αυτές άχρηστες και επιβαρυντικές και για ένα στοιχειώδες έστω συμμάζεμα του χώρου.

Και οι «παρόντες-απόντες» ( Λαλιώτης, Β. Παπανδρέου κλπ.) τι δουλειά είχαν σε ένα τέτοιο συνέδριο; Μήπως φοβούνται μη μείνουν απ’ έξω (ξεχασμένοι) από καμιά πιθανή νεκρανάσταση του ΠΑΣΟΚ; Ή έξω από καμία μεγάλη πρωτοβουλία ανασύνθεσης της κεντροαριστεράς που θα αναλάβει και θα φέρει σε πέρας το Βενιζελικό ΠΑΣΟΚ;
Και οι στημένες –πανηγυρικές επιστροφές του πρώην;

Η σύνταξη του Πολιτικού Κέντρου Θεσσαλονίκης

Τα «εναλλακτικά» αδιέξοδα του Δημήτρη Χριστόφια

Στις 17 Φλεβάρη διεξάγονται οι προεδρικές εκλογές στην Κύπρο. Από τις υποψηφιότητες λείπει το όνομα του Δ. Χριστόφια. Αντ’ αυτού κατεβαίνει ο Σταύρος Μαλάς νυν υπουργός υγείας και συνεργαζόμενος με το ΑΚΕΛ. Οι άλλες δύο κρίσιμες υποψηφιότητες είναι του Ν. Αναστασιάδη (ΔΗΣΥ+ ΔΗΚΟ) και η ανεξάρτητη υποψηφιότητα του Γ. Λιλλίκα (που υποστηρίζεται και από την ΕΔΕΚ). Ανάμεσα σε αυτές τις τρεις υποψηφιότητες θα κριθεί η εκλογή του νέου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η θητεία Χριστόφια κλείνει με άδοξο τρόπο. Πρόκειται για την αποτυχία ενός αριστερού εγχειρήματος, μιας αριστερής προσπάθειας διαχείρισης της κρίσης (από την οποία θα πρέπει να βγάλουμε τα αναγκαία συμπεράσματα).

Η μη κάθοδος του Δ. Χριστόφια στις εκλογές αποτελεί μια έμμεση αναγνώριση της αποτυχίας του. Όσο κι αν ο ίδιος επιχειρεί να την παρουσιάσει σαν μια πράξη «ηρωική», μια πράξη αντίστασης στους όρους των δανειστών. Η προσφυγή στον Ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης έγινε επί των ημερών του κι η προσφυγή αυτή, ως γνωστό, σημαίνει μνημόνια , λιτότητα, δημοσιονομικά μέτρα, ιδιωτικοποιήσεις κ.ά. Δεν είναι δυνατόν να μην τα γνώριζε όλα αυτά ο Δ. Χριστόφιας από πριν, και να υιοθετεί εκ των υστέρων αντι-μνημονιακά συνθήματα.

Η περίπτωση Χριστόφια δείχνει την κατάληξη που μπορεί να έχει, στις μέρες μας, η εύκολη πλειοδοσία σε υποθετικές εναλλακτικές λύσεις.

Είναι νωπές ακόμα οι εκφράσεις και τα υπονοούμενα που συνήθιζε να χρησιμοποιεί όλο το προηγούμενο διάστημα: «έχουμε κι άλλες λύσεις», «να είστε βέβαιοι ότι υπάρχουν κι άλλοι δρόμοι».
Είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι δεν γνώριζε πώς έχουν τα πράγματα διεθνώς. Ότι η Ρωσία και η Κίνα δεν αποτελούν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης.
Δεν είναι η άγνοια που χαρακτηρίζει τον εναλλακτισμό. Είναι η τυφλή πίστη σε αυτόν.

Η «εναλλακτικότητα» γενικά είναι ένα σύνδρομο που ακολουθεί την αριστερά σε όλον τον κόσμο.
Στο όνομά της επιβεβαιώνεται κάθε μορφής αριστερά (τι αριστερά άλλωστε θα ήταν αν δεν ήταν φορέας εναλλακτικών λύσεων;).

Κι αν συμβαίνει, όπως σήμερα, να μην υπάρχουν πειστικές εναλλακτικές απαντήσεις, ιδιαίτερα στην οικονομία, τότε τι γίνεται;
Τις επινοεί. Πιστεύει πως οφείλει να τις επινοεί. Αλλιώς διακυβεύεται η υπόστασή της.
Έτσι όμως οδηγείται, αργά ή γρήγορα, στην διάψευση των όσων υποστηρίζει, σε πισωγυρίσματα και ανακολουθίες και τελικά σε αλλεπάλληλες αποτυχίες (χωρίς να το κάνει αυτό εσκεμμένα, αλλά ως δέσμια των ιδεολογικών της πεποιθήσεων).

Η έλλειψη επεξεργασμένων και αξιόπιστων εναλλακτικών λύσεων αποτυπώνει σήμερα την κρίση της αριστεράς. Από δω ξεκινά η συζήτηση για το μέλλον της. Γεγονός που η Αριστερά δεν μπορεί να το παρακάμψει όσο κι αν, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται να μην την απασχολεί.

Η Ευρωπαϊκή αριστερά, σε όλες της τις εκφάνσεις, επιμένει να υποστηρίζει ότι μπορεί να διαχειριστεί με έναν άλλον τρόπο την κρίση. Δεν έχει καμιά τέτοια δυνατότητα. Μακάρι να είχε.
Το μόνο που έχει στις προγραμματικές της αποσκευές είναι ένα κράμα από προστατευτικά και Κεϋνσιανά μέτρα, αναποτελεσματικά για τις σημερινές συνθήκες, ενώ ο αντι-νεοφιλελευθερισμός της δεν συνιστά κανενός είδους εναλλακτική λύση.

Με αυτά τα δεδομένα αυτό που μπορεί να κάνει, όλο κι όλο, είναι να διαγράψει έναν κύκλο πειραματισμών προκειμένου να αναγκαστεί να προσφύγει στην συνέχεια στην Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση τη μόνη δυνατή σήμερα για τις χώρες της Ευρωζώνης.

Η ανατροπή της Ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής με τους σημερινούς (και μεσοπρόθεσμα μελλοντικούς) συσχετισμούς, είναι αδύνατη. Και είναι φανερό ότι κανενός είδους εξαίρεση στα πλαίσια της Ευρώπης δεν μπορεί να υπάρξει (άρα και όποια θεωρία για ριζική επαναδιαπραγμάτευση είναι κενή περιεχόμενου).

Η αριστερά λοιπόν δεν μπορεί να συνεχίσει να προβάλει αυτά τα ανέφικτα ως δυνατά. Να διεκδικεί Ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις χωρίς μνημόνια, χωρίς προγράμματα λιτότητας, χωρίς αποκρατικοποιήσεις, χωρίς θεσμικές μεταρρυθμίσεις.
Να προβάλει το πρότυπο ενός ασυμβίβαστου συνομιλητή χωρίς να υπάρχει κανένα περιθώριο για τέτοιου είδους συμπεριφορές και ρόλους στα πλαίσια της Ε.Ε.
Εναλλακτικό δεν είναι το ανέφικτο. Δεν είναι το εξωπραγματικό.

Η όλη κατάσταση γίνεται φανερό ότι, για την Αριστερά, απαιτεί πρώτα απ’ όλα έναν θεωρητικό επαναπροσδιορισμό και στη συνέχεια την επεξεργασία πρακτικών πολιτικών που θα συνιστούν ή όχι (αυτό θα εξαρτηθεί) μιαν άλλη πολιτική διαχείρισης της κρίσης. Αλλά αυτά είναι προβλήματα που οφείλουν να αντιμετωπισθούν στο απώτερο μέλλον, στα πλαίσια μιας ενδεχόμενης αντιμετώπισης της κρίσης της αριστεράς.

Προς το παρόν η αριστερά θα πρέπει να πάψει να καλλιεργεί αυταπάτες. Να δει κατάματα την αλήθεια, χωρίς ιδεολογισμούς και σύνδρομα. Έτσι μόνο θα βάλει ουσιαστικές υποθήκες για μιαν πιθανή «εναλλακτική» συνεισφορά  της στο μέλλον. Και (το πιο βασικό) θα σταματήσει μέσα από μια καθαρά ιδεολογική λειτουργία να υπόσχεται διάφορα ανέφικτα και να εξαπατά με αυτόν τον τρόπο την κοινωνία. Η αναξιοπιστία του Ελληνικού πολιτικού συστήματος την περιλαμβάνει. Δεν την έχει απ’ έξω.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο σήμερα δεν υπάρχει άλλος δρόμος από αυτόν της προσαρμογής στα Ευρωπαϊκά δεδομένα. Όσο πιο γρήγορα γίνει αυτό αντιληπτό τόσο καλύτερα. Η μοίρα μας είναι ταυτισμένη με αυτήν της Ευρώπης. Καιρός λοιπόν κι η Ελληνική αριστερά να εγκαταλείψει την χρόνια και μακάρια αυταρέσκειά της (όσο και αν την βολεύει πρόσκαιρα) και να εξευρωπαϊσθεί. Η πρόοδος της Ελλάδας έχει αυτήν την έννοια στις μέρες μας. Η αριστερά για νάναι της προόδου πρέπει να συμβάλει, με τον τρόπο της, σε αυτήν την εξέλιξη. Αλλιώς θα παραμείνει δύναμη αναχρονισμού που θα ψάχνει, στα δύσκολα, μέσα από ηρωικές εξόδους να εξασφαλίσει τα απαραίτητα άλλοθι των αποτυχιών της (όπως απεγνωσμένα επιχειρεί να το κάνει σήμερα στην Κύπρο).

Μήλιος Xρήστος
11-2- 2013

Γενάρης του 2013: Μια μικρή ανασκόπηση των εξελίξεων στην Μ. Ανατολή

 

Από την αραβική άνοιξη στον ισλαμικό χειμώνα;
Ανοιχτό ερώτημα που καθορίζει όμως τη δυναμική των εξελίξεων στον αραβικό κόσμο. Τα γεγονότα στην ευρύτερη περιοχή εναλλάσσονται με ταχύτητα, με αποτέλεσμα να προκύπτει ένα ρευστό σκηνικό που είναι δύσκολη η ασφαλής χαρτογράφησή του. Στη Συρία εκτός της πολιτικοστρατιωτικής αναβάθμισης της αντιπολίτευσης, υπήρξε και η αναγνώριση της, σε διεθνές διπλωματικό επίπεδο. Η πρόσφατη διεθνής διάσκεψη στο Μαρόκο κατέληξε στην αναγνώριση της Συριακής Εθνικής Συμμαχίας, ως νόμιμου εκπροσώπου του συριακού λαού από 114 κράτη, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και των 27 της Ε.Ε. Ακόμη και οι Ρώσοι (οι οποίοι ιστορικά έχουν ειδική σχέση με τη Συρία και διατηρούν μεγάλη ναυτική βάση στη χώρα), αναθεωρούν τη στάση υποστήριξης στο καθεστώς, καθώς διαβλέπουν πιθανή νίκη των αντικαθεστωτικών. Είναι πιθανόν η εμφύλια σύρραξη (πού άρχισε τον Μάρτιο του 2011), να διαρκέσει κι άλλο, όμως τι θα προκύψει μετά; Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα παραμείνει η Συρία ενιαίο κράτος στα σημερινά της σύνορα. Οι εσωτερικές θρησκευτικές έριδες, η αυτονομιστική δράση των Κούρδων της Συρίας και οι επεκτατικές βλέψεις των γειτόνων, προμηνούν μάλλον το αντίθετο.

Η Τουρκία διεκδικεί τη συμμετοχή της στα σχέδια της μετά Άσαντ εποχής. Έχει κι αυτή τις δικές της επεκτατικές τάσεις, στην περίπτωση διαμελισμού της Συρίας, πέραν του ότι μια ενδεχόμενη δημιουργία μιας αυτόνομης κουρδικής περιοχής, στο βόριο τμήμα της Συρίας, την αφορά. Αξιοποιεί τη θέση της στο ΝΑΤΟ και εξοπλίζεται, με την άδειά του, με πυραύλους ΠΑΤΡΙΟΤ. Το ΝΑΤΟ από την μεριά του φαίνεται να ευνοεί, στο μέλλον, μια πιθανή ανάμειξη της ΤΟΥΡΚΊΑΣ στη Συριακή κρίση, γεγονός που θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στη σχέση Τουρκίας –Ιράν. Πάντως προς το παρόν παρά τις μεταξύ τους εντάσεις οι εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, προς την Τουρκία συνεχίζονται κανονικά, εν μέσω διεθνών κυρώσεων.

Σημαντική παράμετρος στην περιοχή αποτελεί και η διαμορφούμενη σχέση ανάμεσα στην Ρωσία και την Τουρκία. Πρόσφατα είχαμε την επίσκεψη Πούτιν στην Άγκυρα στην διάρκεια της οποίας υπογράφτηκε μεγάλος αριθμός εμπορικών συμφωνιών όπως και μια ειδικής βαρύτητας συμφωνία για την κατασκευή στην Τουρκία μεγάλης Σοβιετικής μονάδας παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Η ανάπτυξη της Τουρκίας ολοένα πλέον περισσότερο εξαρτάται από τη Ρωσία, καθώς η Ρωσία μετατρέπεται σε σημαντικότατη αγορά εξαγωγής Τουρκικών προϊόντων. Η διαφωνία Πούτιν-Ερντογάν στο τέλος της συμφωνίας, στο ζήτημα της Συρίας, περιγράφει αδρά τη σχέση σύμπλευσης και αντιπαλότητας των δύο χωρών.

Στην Αίγυπτο τώρα ο πρόεδρος Μόρσι, προωθεί την πλήρη ισλαμοποίηση της Αιγύπτου. Ήδη είναι σε εξέλιξη μια δεύτερη εξέγερση από τις δυνάμεις που υποστηρίζουν τον κοσμικό χαρακτήρα του αιγυπτιακού κράτους. Οι νέες δυνάμεις που πρωτοστάτησαν στη πρώτη εξέγερση, δεν είχαν τις πολιτικο-οργανωτικές δυνατότητες να επιβληθούν. Με συνέπεια να κυριαρχήσουν οι ισλαμιστές. Η τωρινή αντιπαράθεση μεταξύ Αδελφών Μουσουλμάνων και του Εθνικού Μετώπου Σωτηρίας, θα κρίνει τις πραγματικές δυνατότητες των αντιμαχομένων πλευρών. Κρίσιμος στην έκβαση της κρίσης θα είναι και ο ρόλος του στρατού που φαίνεται διχασμένος. Παίζεται ακόμη ένα ζήτημα και στο κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο, καθώς υπάρχει οικονομική κρίση και για αυτό ζητήθηκε από το ΔΝΤ δάνειο ύψους 4,8 δις. δολαρίων. Συμφωνία που προσωρινά αναβλήθηκε, αλλά με πολλαπλές συνέπειες, αν και όταν υλοποιηθεί.

Στο παλαιστινιακό τέλος σημειώθηκε μία πρόσκαιρη διπλωματική επιτυχία που όμως δεν δημιουργεί νομικό γεγονός. Για να υπάρξει πλήρης αναγνώριση του Παλαιστινιακού Κράτους θα χρειασθεί απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διαθέτουν πολλές δυνατότητες επηρεασμού του αποτελέσματος. Αυτό βέβαια δεν μειώνει την σημασία της τελευταίας απόφασης του ΟΗΕ που παραμένει από κάθε άποψη σημαντική καθώς η ιδιότητα του παρατηρητή, πέρα από τη γενική πολιτική της σημασία, διασφαλίζει για τους Παλαιστίνιους κι ορισμένα δικαιώματα (τοποθετήσεις στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ, διατύπωση αιτημάτων κλπ).
Αλλά, επί της ουσίας, το Παλαιστινιακό τα τελευταία χρόνια, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι περιπλέκεται ολοένα περισσότερο με αποτέλεσμα η λύση του να γίνεται ακόμα πιο δύσκολη. Ανάμεσα στην Παλαιστινιακή αρχή της δυτικής όχθης και την Χαμάς της Λωρίδας της Γάζας υπάρχει αγεφύρωτο χάσμα. Η Παλαιστινιακή κοινότητα έχει οριστικά διαχωριστεί. Το ισλαμικό στοιχείο που έχει αναδειχθεί στους κόλπους της αποτελεί μια δυναμική παράμετρο που δυσχεραίνει, κι αυτή με τον τρόπο της, σημαντικά την ανεύρεση λύσης. Το Παλαιστινιακό έχει γίνει μέρος του ισλαμικού προβλήματος της Μέσης Ανατολής. Έχει αποκτήσει κι αυτή τη διάσταση γεγονός που το κάνει ακόμα πιο σύνθετο και πιο δύσκολο στην επίλυσή του.

Θ.T.

17-1-2013