H Σύνοδος των G20 στο Παρίσι: Πρώτες συμφωνίες για τις παγκόσμιες ανισορροπίες

Εν μέσω πυκνών πολιτικοοικονομικών γεγονότων πραγματοποιήθηκε η σύνοδος των υπουργών οικονομικών και των  διοικητών των κεντρικών τραπεζών των G20 (οικονομική σύνοδος), στο Παρίσι, υπό την προεδρία της Γαλλίας, το διήμερο 18/19 Φλεβάρη.

Η σύνοδος επισκιάστηκε από το ντόμινο των εξεγέρσεων στον αραβικό κόσμο, ωστόσο έχει τη σημασία της καθώς οι διεργασίες της παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης προχώρησαν.

Στους φόβους που προκαλεί η αραβική εξέγερση στις πολιτικές ελίτ, προστίθεται το συνεχώς διογκούμενο πρόβλημα της παγκόσμιας διατροφικής κρίσης. Μια κρίση που είχε τη συμβολή της κι αυτή στη μεγάλη έκρηξη των αραβικών κοινωνιών και τίθεται πλέον επιτακτικά στις προτεραιότητες της παγκόσμιας πολιτικής. Ενδεικτικά, ο δείκτης τιμών τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από το 1990, χρονιά που καθιερώθηκε ο δείκτης, καταγράφοντας συνεχή αύξηση τους τελευταίους επτά μήνες. Ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι η μέση τιμή των σιτηρών θα αυξάνεται συνεχώς τουλάχιστον ως το 2015, με ήδη σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους, να ζουν σε συνθήκες πείνας.

Η συνεχής αύξηση των τιμών των τροφίμων ακολουθείται από αύξηση των τιμών ενέργειας (και λόγω των αραβικών γεγονότων), και κατά συνέπεια δημιουργούνται πληθωριστικές τάσεις με παγκόσμιες επιπτώσεις. Ιδιαίτερα μια επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη (σήμερα κινείται λίγο πάνω από το 2%) θα αύξανε το κόστος δανεισμού, και επόμενα θα επιδείνωνε τη κρίση χρέους μεσοπρόθεσμα.

Ενώ κυβερνήσεις και χρηματοοικονομικές αγορές αναμένουν τις τελικές(;) αποφάσεις των δυο ευρωπαϊκών συνόδων κορυφής, για την αντιμετώπιση των οικονομικών ανισορροπιών της ευρωζώνης, στο Παρίσι, οι G20, συζήτησαν τις παγκόσμιες ανισορροπίες. Όρισαν μάλιστα (μέσα από διαφωνίες, αλλά και συγκλίσεις) έναν κοινό  κατάλογο οικονομικών δεικτών, βάσει των οποίων θα ανιχνεύονται οι πηγές ανισορροπίας και αποσταθεροποίησης στην παγκόσμια οικονομία, προκειμένου να αποφευχθεί, όπως λέγεται, μια επανάληψη της κρίσης.

Η ιδέα για την κατάρτιση μιας λίστας οικονομικών δεικτών αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην προηγούμενη σύνοδο κορυφής του G20 στη Σεούλ. Τότε τέθηκε από τις ΗΠΑ η πρόταση να υπάρξουν αριθμητικοί στόχοι (περιορισμοί) για τα πλεονάσματα και τα ελλείμματα στα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών. Η πρόταση στοχοποιούσε τις πλεονασματικές χώρες (Κίνα, Γερμανία) και δεν έγινε δεκτή. Σ’ αυτή τη σύνοδο, η προεδρία της Γαλλίας, επιχειρώντας να υπερκεράσει τις διαφωνίες, έθεσε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαβούλευσης.    

Έτσι οι πρόσφατες συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην κατάρτιση μιας λίστας δεικτών μέτρησης των παγκόσμιων ανισορροπιών. Μετά από επίπονες διαπραγματεύσεις, κατέληξαν σε μια συμβιβαστική συμφωνία.

Οι επιλεγμένοι δείκτες,  αφορούν τις εσωτερικές ανισορροπίες δηλ. στο εσωτερικό των κρατών, όπως το χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) και το δημόσιο έλλειμμα. Αυτό ήταν το σχετικά εύκολο μέρος των συμφωνιών.

Η επιλογή όμως των εξωτερικών δεικτών έγινε με δυσκολία, γεγονός που αντικατοπτρίζει τους ανοιχτούς νομισματικούς και εμπορικούς ανταγωνισμούς. Διάσταση απόψεων υπήρξε σε τρία ζητήματα. Τα συναλλαγματικά αποθεματικά, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Οι ΗΠΑ, η Βρετανία αλλά και η Γαλλία, πρότειναν να συμπεριληφθούν στη λίστα δεικτών.

Η θέσπιση δείκτη συναλλαγματικών αποθεματικών, στοχεύει κυρίως την Κίνα η οποία κατέχει τα μεγαλύτερα αποθεματικά στον κόσμο, ύψους τριών τρισ. δολαρίων. Η Κίνα όμως, αλλά και Ρωσία (η οποία κατέχει επίσης μεγάλο ύψος αποθεματικών), αρνήθηκαν, φοβούμενες πως η μείωση των συναλλαγματικών αποθεματικών θα τις κάνει ευαίσθητες σε νομισματικές επιθέσεις και αναταράξεις. Και ακόμη πως θα χάσουν ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης όπου το ρευστό είναι δυσεύρετο.

Η Κίνα διαφώνησε  ακόμη να τεθούν δείκτες μέτρησης  στις συναλλαγματικές  ισοτιμίες, μέτρο που ασκεί πίεση (αύξηση)  στο γουάν, αλλά και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Στο τελευταίο έχει σύμμαχο και τη Γερμανία καθώς από την τελευταία σύνοδο της Σεούλ αυτές οι δύο χώρες (ως πλεονασματικές), αντιδρούν.  Έτσι τελικά τα συναλλαγματικά αποθεματικά, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών δεν συμπεριλήφθησαν στη λίστα δεικτών.

Συμφωνήθηκε όμως να συμπεριληφθεί στη λίστα, το εμπορικό ισοζύγιο (ο οποίος είναι μερικότερος δείκτης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών) καθώς και οι καθαρές εισροές επενδύσεων, μέτρο που στοχεύει έμμεσα  στα αποθεματικά της Κίνας. Πάντως η προεδρεύουσα Γαλλία φιλοδοξεί να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις ώστε να συμφωνηθεί στην επόμενη σύνοδο κορυφής μια πιο λεπτομερειακή λίστα δεικτών, με τη Γερμανία αντίθετα να θεωρεί ότι επαρκεί ένα είδος «συστήματος συναγερμού».

Ένα άλλο ανοιχτό ζήτημα είναι αν θα τεθούν αριθμητικοί στόχοι στους δείκτες με την Γερμανία και πάλι να δηλώνει ότι θα αντισταθεί σε κάθε προσπάθεια ορισμού αριθμητικών στόχων.

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και τα νέα μέτρα για τον έλεγχο του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, που πρόκειται να εισηγηθεί ο Σαρκοζί στην επόμενη σύνοδο κορυφής (το Νοέμβριο στις Κάννες), γίνεται φανερό ότι σε οικουμενικό επίπεδο καταβάλλεται μια προσπάθεια να μπουν κάποιες βάσεις για τον έλεγχο της διεθνούς οικονομίας. Να θεσπιστεί ένα είδος διεθνούς προστατευτισμού. Είναι ένα εγχείρημα με πολλές δυσκολίες, θα δούμε αν θα έχει αποτελέσματα.

Μέχρι τώρα στις συνόδους των G20 δεν αποτυπώνονταν ακριβώς οι διεργασίες (ανταγωνισμοί και συναινέσεις) της παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης, παρά μόνο ως κλίμα. Τώρα, στο Παρίσι, η προκύπτουσα συμφωνία (στα minimum έστω), και οι διακηρυγμένοι επόμενοι στόχοι, διαφαίνεται ότι θέτουν νέα δεδομένα.  

Ο χαρακτήρας των συνόδων παραμένει διαβουλευτικός και μη δεσμευτικός. Ακόμη και οι χώρες της Ευρώπης δεν κινούνται συντεταγμένα στο επίπεδο των G20. Ωστόσο μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική διαμορφώνεται. Μπορεί η κίνηση να είναι αργή (και γι’ αυτό υποτιμάται μερικές φορές) αλλά έχουμε περάσει πλέον σε συνθήκες αρχικής άσκησης διακυβέρνησης σε οικουμενικό επίπεδο.   

                                                                                                                                              Θ.Τ

                                                                                                                                   

                                                                                                                                       

Νέα εποχή Νέα κινήματα

 

Οι εξεγέρσεις στον Αραβικό κόσμο αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που αναδεικνύει η Νέα Εποχή που διανύουμε. Αναφέρομαι στον χαρακτήρα των νέων κινημάτων.
Οι εξεγέρσεις αυτές έχουν να επιδείξουν την παρουσία νέων δυνάμεων στη διεθνή σκηνή και συγχρόνως εντελώς νέα αιτούμενα, έξω από κάθε πρόβλεψη.

Οι μέχρι τώρα πολιτικές εκτιμήσεις για πιθανές εξελίξεις στον Αραβικό χώρο είχαν σαν βάση αναφοράς τη δράση των διαφόρων ισλαμικών οργανώσεων. Αυτό που απασχολούσε όλους τους αναλυτές ήταν η ανάπτυξη κι εξέλιξη του γνωστού φονταμενταλιστικού φαινομένου. Ο «ισλαμικός κίνδυνος» ήταν το μόνο διαγνωσμένο και ορατό πρόβλημα στον Αραβικό κόσμο. Δεν υπήρχε τίποτα που να προϊδεάζει, στοιχειωδώς, για το τι έμελε να συμβεί.
Το αντικαθεστωτικό ξέσπασμα στην Τυνησία, την Αίγυπτο και τα άλλα Αραβικά κράτη αιφνιδίασε τους πάντες. Πότε και μέσα από ποιες αδιόρατες διαδικασίες ωρίμασε μια τέτοια εξέγερση;

Η Εποχή μας δεν θα είχε τίποτα το Νέο αν δεν περιελάμβανε ανατροπές σε διάφορα επίπεδα.
Το μεταδοτικό, πρώτα από όλα στοιχείο αυτών των εξεγέρσεων, η μεταφορά τους σε όλο τον Αραβικό κόσμο, είναι αυτό που τους δίνει ένα ιδιαίτερο νόημα. Οτιδήποτε σήμερα ξεφεύγει από τα στενά Εθνικά πλαίσια και παίρνει ευρύτερες διαστάσεις θα το λέγαμε και σύγχρονο  (και με αυτή την έννοια και οικουμενικό).  Οι εξεγέρσεις στις Αραβικές χώρες δεν αφορούν εθνικές ιδιομορφίες και ιδιαιτερότητες. Έχουν την δυναμική να επεκταθούν, να προκαλέσουν «ντόμινο» εξεγέρσεων σε όλο τον Αραβικό κόσμο (κι ίσως και πέρα από αυτόν).
Σε όλες τις περιπτώσεις (το αντιμετωπίσαμε και στο οικονομικό) αυτό πλέον που «μετράει» είναι η εξάπλωση ενός φαινόμενου. Κι αυτό στις μέρες μας θα το δούμε να συμβαίνει όλο και πιο συχνά. Είναι το χαρακτηριστικότερο γνώρισμα της Νέας Εποχής.
Καμιά κοινωνία δεν πρόκειται να παραμείνει στο μέλλον περιχαρακωμένη στους εθνικούς της καταναγκασμούς και στους όρους που αυτοί επιβάλουν. Ένα νέο ελευθερωτικό κίνημα ενάντια στα Εθνικά status είναι αναπότρεπτο να ξεκινήσει να εκτυλίσσεται με πολλές μορφές. Οι σύγχρονες ελευθερωτικές διαδικασίες δεν θα υπερασπίζονται το παλιό (το Εθνικό). Θα διεκδικούν το Νέο (την συμμετοχή στην οικουμενικότητα) υπερβαίνοντας το παλιό.
Όπως πέρασε, «εν μία νυκτί», μέσα από τις τελευταίες εξεγέρσεις, ο Αραβικός φονταμενταλισμός, στα κατάλοιπα του παλιού κόσμου, έτσι θα περάσουν κι άλλες εθνικές αγκυλώσεις και ιδεολογίες σε άλλους Εθνικούς χώρους.
Η οικουμενικότητα είναι η νέα αδήριτη πραγματικότητα. Που υποκινεί διαδικασίες υπέρβασης του παλιού κόσμου. Το νέο εισβάλει από παντού. Ο κόσμος αλλάζει. Οι κοινωνίες με ειρηνικές ή αιματηρές διαδικασίες δεν μπορούν παρά να ανταποκριθούν αργά ή γρήγορα, στο κάλεσμα των καιρών.

Οι Αραβικές εξεγέρσεις έχουν βέβαια να επιδείξουν και άλλα σημαντικά στοιχεία (που «δένουν» επίσης με τα όσα είπαμε παραπάνω). Όπως τη μαζική είσοδο της Αραβικής νεολαίας στην πολιτική σκηνή. Γεγονός με πολλές προεκτάσεις και προοπτικές. Τα σύγχρονα μέσα, η τεχνολογία, το διαδίκτυο (στα οποία αναφέρεται το κείμενο του Θ. Τρυψάνη) συνδέονται με αυτό το στοιχείο.
Ταυτόχρονα οι κοινωνικές δυνάμεις που υπερασπίστηκαν την εξέγερση αντιπροσώπευαν όλη την κοινωνία. Έχουμε δηλ. γενικευμένη εξέγερση των κοινωνιών  (κι όχι ορισμένων τάξεων ή πολιτικών χώρων).   Υπάρχουν περίοδοι   στην ιστορία «όπου αυτή πορεύεται έντονα και ακαθοδήγητα με την ευθύνη των πολλών». Κάτι τέτοιο, τουλάχιστον στην αρχή, από ότι φαίνεται θα συμβεί και στα χρόνια μας, και μέσα από αυτό στη συνέχεια θα προκύψει όποιο μόρφωμα πολιτικό. Θα δούμε, θα το δείξει η πορεία των πραγμάτων.
Τέλος σε ότι αφορά τα αιτήματα, η απαλλαγή από τα ανελεύθερα καταπιεστικά καθεστώτα, παρ’ όλο που δεν συνοδεύονταν από ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και μετάβασης της εξουσίας (πως θα μπορούσε άλλωστε) περιέκλειαν ένα γενικότερο διαχρονικό μήνυμα: ότι οι Αραβικές κοινωνίες επιζητούν να βγουν από τον αναχρονισμό και να συμμετέχουν στο σύγχρονο παγκόσμιο γίγνεσθαι.
Επειδή τώρα καμία εποχή ιστορικά δεν είχε μόνο τάσεις προόδου, και το νέο ακόμα πολιτικά δεν έχει διαμορφωθεί, υπάρχουν πολλές πιθανότητες στη πράξη να υπάρξει   πισωγύρισμα. Αλλά έχει ξεκινήσει μια άλλη περίοδος κι ότι ταχτικά χάνεται μέλλει στην πορεία με νέους αγώνες να ξανα-διεκδικηθεί και να κερδηθεί.

Μήλιος Χρήστος

Αναδημοσίευση από το site: www.pokethe.gr

ΤΟ ΞΥΠΟΛΥΤΟ ΤΑΓΜΑ

Ένα ξεχασμένο φίλμ

Μια νεορεαλιστική ταινία του ‘50

«Αν είχες γυρίσει αυτή την ταινία προτού γυρίσω εγώ τον “Κλέφτη των ποδηλάτων” τότε σήμερα θα ήσουν εσύ ο Ντε Σίκα!».
Αυτό είπε ο Βιτόριο Ντε Σίκα προς τον Γκρεγκ Τάλλας, όταν είδε το 1955 το «Ξυπόλητο Τάγμα» στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου

Το «Ξυπόλητο Τάγμα» είναι η αληθινή ιστορία 160 παιδιών, που η δράση τους πήρε διαστάσεις μύθου όταν διώχτηκαν από τα ορφανοτροφεία της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί κατακτητές στα χρόνια της κατοχής του Bʼ Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι Γερμανοί αδειάζουν τα δημόσια κτίρια και τα επιτάσσουν. Ανάμεσα σε αυτά τα κτίρια είναι και αρκετά ορφανοτροφεία. Τα ορφανά πετάγονται στο δρόμο. Μια ομάδα, απ’ αυτά τα ορφανά, για να επιβιώσουν, παίρνουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Οργανώνονται σαν μυστικός «στρατός», με ιεραρχία και πειθαρχία. Μόνα τους συγκροτούν ομάδες κρούσης και βοήθειας. Πηγή για την τροφοδοσία τους είναι τα γερμανικά καμιόνια που κουβαλάνε ψωμί και τρόφιμα και οι μαυραγορίτες. Τα κλεμμένα μοιράζονται στα ορφανά, αλλά και σε άλλους κατοίκους της Θεσσαλονίκης που είχαν ανάγκες.

Τα παιδιά του «Ξυπόλυτου Τάγματος» έμειναν στην ιστορία σαν «σαλταδόροι». Ο θρύλος λέει, πως πέρα από την αρωγή που παρείχαν στο κόσμο, κατάφερναν με την εξυπνάδα και το κουράγιο τους να βοηθούν την Αντίσταση, βρίσκοντας τρόπους να φυγαδεύουν στη Μέση Ανατολή Έλληνες, Αμερικάνους και Εγγλέζους αξιωματικούς, με σκοπό να ενωθούν με τους εκεί συμμαχικούς στρατούς.

Στα τέλη της δεκαετίας του ΄40, βρισκόταν στην Αμερική ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Νίκος Κατσιώτης, ο οποίος συζητώντας με τον Γκρεγκ Τάλλας (Γρηγόρης Θαλασσινός) του διηγήθηκε πως την ημέρα που η Θεσσαλονίκη γιόρταζε την απελευθέρωσή της, τον Νοέμβριο του 1944, στο τέλος της διαδήλωσης ακολουθούσε ένα τσούρμο από κουρελήδες πιτσιρικάδες οι οποίοι κρατούσαν ένα πανό που έγραφε «Ξυπόλητο Τάγμα». Η διήγηση του Νίκου Κατσιώτη, συγκλόνισε τον Τάλλας κι αποφάσισε να κάνει το «Ξυπόλητο Τάγμα» ταινία. Το 1952, ο Γκρεγκ Τάλλας έρχεται στην Ελλάδα και με την περιορισμένη οικονομική υποστήριξη ενός άλλου Ελληνοαμερικανού, ξενοδόχου στο Λος Άντζελες, του Πέτρου Μπουντούρη, άρχισε να γυρίζει την ταινία « Το Ξυπόλητο Τάγμα». Ο Νίκος Κατσιώτης έγραψε το σενάριο, ενώ την μουσική έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης (η πρώτη του για κινηματογραφική ταινία), με εκτέλεση από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (υπό την διεύθυνση τού ιδίου). Η θαυμάσια φωτογραφία ήταν του Μιχάλη Γαζιάδη.

Ο Γκρεγκ Τάλλας αποθαρρημένος από την υποτυπώδη κινηματογραφία της Ελλάδας της εποχής, σκέφτηκε αρχικά να γυρίσει την ταινία στη Νάπολη, πόλη που θεωρούσε πως είχε μια περίεργη ομοιότητα, το ίδιο άρωμα, με τη Θεσσαλονίκη. Αλλά πάλι κάτι τον έτρωγε.

Κι έτσι ήρθε στην Ελλάδα και γύρισε την ταινία στη Θεσσαλονίκη σε φυσικούς χώρους. Μόνο τη σκηνή της «μαύρης αγοράς» γύρισε για καθαρά πρακτικούς λόγους στην Αθήνα, στην περιοχή των Φυλακών Αβέρωφ, όπου και λειτουργούσε πραγματικά η μαύρη αγορά στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής.

Χρησιμοποίησε μόνο δύο επαγγελματίες ηθοποιούς, τον Νίκο Φέρμα και τη Μαρία Κωστή. Όλοι οι άλλοι που έπαιξαν στην ταινία ήσαν ερασιτέχνες. Τα 63 από τα 66 παιδιά που πήραν μέρος στα γυρίσματα, ο Γκρεγκ Τάλλας τα πήρε από αναμορφωτήρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Η μηχανή λήψης ήταν του 1924 και χρησιμοποιήθηκαν μόνο 6 προβολείς για τον φωτισμό. Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα της ταινίας -σε συνδυασμό με τις συνθήκες παραγωγής- ήταν μια μεγάλη έκπληξη στην Αμερική. Δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι αυτή η ταινία γυρίστηκε με τόσο λίγα τεχνικά μέσα. Για παράδειγμα, ο φωνολήπτης της Κολούμπια ήταν αδύνατο να πιστέψει πως αυτή η ταινία γυρίστηκε βουβή και πως είχαν επιτευχθεί τόσο άψογοι συγχρονισμοί στο ντουμπλάρισμα της ηχητικής μπάντας στην Ελλάδα!

Το αρνητικό της ταινίας είχε χαθεί και χάρη στις προσπάθειες του διευθυντή της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, Θόδωρου Αδαμόπουλου που εντόπισε δύο κόπιες προβολής σε καλή κατάσταση, δημιουργήθηκε, μετά από χρονοβόρες και πολυδάπανες διαδικασίες, ένα καινούργιο αρνητικό της ταινίας.

Το «Ξυπόλυτο Τάγμα» ήταν η πρώτη ελληνική ταινία που κατόρθωσε να βραβευτεί σε διεθνές φεστιβάλ. Πήρε το 1955 το πρώτο βραβείο («Χρυσή Δάφνη»), στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου.

Πρεμιέρα στην Ελλάδα: 1953

Σκηνοθεσία : Γκρεγκ Τάλας  Σενάριο : Νίκος Κατσιώτης

Πρωταγωνιστούν : Μαρία Κωστή, Νίκος Φέρμας, Αντώνης Βούλγαρης, Βασίλης Φραγκαδάκης, Χρήστος Σολούρογλου, Ευάγγελος Γιωτόπουλος, Σταύρος Κρόζος, Γιώργος Αξιώτης

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Κατηγορία : Δράμα

Έτος παραγωγής : 1953

Χώρα παραγωγής : Ελλάδα

Χρώμα : Ασπρόμαυρο

Γλώσσα : Ελληνικά

Διάρκεια : 110΄

Πληκτρολογήστε στο google το όνομα της ταινίας για να τη δείτε

«World Press Photo» Βραβεύτηκε η φωτογράφος της κακοποιημένης αφγανής

Το συγκλονιστικό πορτρέτο της 18χρονης ακρωτηριασμένης αφγανής, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Τime», το Σεπτέμβριο του 2010, χάρισε στη φωτογράφο Τζόντι Μπίμπερ το πρώτο βραβείο «World Press Photo».

Η εικονιζόμενη Αΐσα Μπίμπι εγκατέλειψε το σύζυγο της, ο οποίος την κακοποιούσε και σαν τιμωρία, σύμφωνα με τις εντολές τοπικού Ταλιμπάν, εκείνος της έκοψε την μύτη και τα αυτιά.

Η κοπέλα ζει πλέον, στις ΗΠΑ και έχει υποβληθεί σε πλαστικές επεμβάσεις για την αποκατάσταση του προσώπου της.

Πρέπει να αναφέρω, καθυστερημένα βέβαια, ότι το δράμα της νεαρής Αφγανής εκμεταλλεύτηκε πολιτικά η αμερικανική πολιτική, στη κατεύθυνση δικαιολόγησης της παραμονής των δυνάμεων της στο Αφγανιστάν. Είμαι σαφώς αντίθετος σ' αυτό και το καταδικάζω. Πρόθεση μου ήταν να δείξω το σκοταδιστικό πρόσωπο κάθε θεοκρατικής εξουσίας.
Θ.Τ.

Οι εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο και το διαδίκτυο

Ένας νέος άνθρωπος αυτοπυρπολήθηκε στην Τυνησία (το παράδειγμα της περιοχής κατά τη Δύση) διαμαρτυρόμενος για τη φτώχεια και την ανεργία. Αυτή ήταν κυριολεκτικά και μεταφορικά η σπίθα γι’ αυτά που ακολούθησαν και οδήγησαν στην ανατροπή του απολυταρχικού καθεστώτος και τη φυγή του προέδρου Μπεν Αλί.

 Το κύμα της εξέγερσης τρέχοντας με ταχύτητες διαδικτύου, απλώθηκε σ’ όλο τον αραβικό κόσμο. Ζούμε σε μια εποχή που ανάγει στο δευτερόλεπτο το άγνωστο σε γνωστό και μετατρέπει το μακρινό σε κοντινό και το τοπικό σε παγκόσμιο.

 Είχαν προηγηθεί οι αποκαλύψεις του Wikileals γι’ αυτά που γνώριζαν οι ΗΠΑ, περί της φοβερής διαφθοράς του καθεστώτος.  Μάλιστα υπήρξε και ένας  ιστότοπος για τα τηλεγραφήματα προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ειδικά για την Τυνησία (στα πρότυπα του Wikileaks) το tunileaks.org. Στην οργή που ξεχείλιζε από την απότομη αύξηση της τιμής των βασικών αγαθών (λόγω της νέας παγκόσμιας διατροφικής κρίσης), την ανεργία τη στέρηση βασικών πολιτικών δικαιωμάτων, οι αποκαλύψεις συνέβαλαν στα επερχόμενα. Βέβαια ερμηνείες για τα αίτια της εξέγερσης γράφονται και θα συνεχίσουν να γράφονται. Οι εξεγέρσεις όμως, ως ένας συνδυασμός καταστάσεων που πυροδοτείται σε μια χρονοστιγμή, όπως κι αυτές που ζούμε, παραμένουν και θα παραμένουν απρόβλεπτες.

Σε μια κοινωνία όπου το 60% του πληθυσμού είναι κάτω των 30 ετών,  και ζει σε ασφυκτικές συνθήκες, αυτοί οι νέοι αποτελούν τον πυρήνα της εξέγερσης. Δεν οργανώθηκε από κάποιο κόμμα ή από κάποιο εξόριστο ηγέτη. Δεν έχει θρησκευτικό (ισλαμικό) χαρακτήρα. Σε μια χώρα με μικρή προσβασιμότητα στο Internet, μια μικρή αλλά κρίσιμη μάζα μορφωμένων νέων χρησιμοποίησε το διαδίκτυο ως βασικό μέσο συντονισμού και οργάνωσης των κινητοποιήσεων. Αλλά και ως εναλλακτικό μέσο ενημέρωσης προς τον υπόλοιπο κόσμο αφού στα εγχώρια ΜΜΕ ασκείται απόλυτη λογοκρισία. Η αξιοποίηση των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης (Facebook,Twitter κλπ.), των blogs  και όλων των ιντερνετικών εφαρμογών, από την πρώτη στιγμή, έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη μετάδοση της είδησης της αυτοπυρπόλησης, στον πολλαπλασιασμό των κινητοποιήσεων αλλά και στην συνέχιση τους, με σύνθημα «Ο δικτάτορας έπεσε, η δικτατορία όχι ακόμη».

Στην Αίγυπτο, που πέρασε το κύμα της εξέγερσης, η 25 Ιανουαρίου ήταν η πρώτη διαδήλωση αλληλεγγύης προς την Τυνησία (μέρα οργής ονομάστηκε), η οποία πολύ σύντομα εξελίχθηκε σε μια σειρά αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, με αίτημα την αποπομπή του καθεστώτος Μουμπάρακ. Τα ίδια ακριβώς κινηματικά χαρακτηριστικά ισχύουν και στην Αίγυπτο. Οι νέοι πρωτοστατούν, μεταξύ αυτών και μια ομάδα που δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο, το “κίνημα της 6^ης Απριλίου” (http://shabad6april.wordpress.com), η οποία ξεκίνησε το 2008, με εκδηλώσεις συμπαράστασης στις απεργίες βιομηχανικών εργατών. Συνέχισε τις κινητοποιήσεις ενάντια στη στάση της κυβέρνησης Μουμπάρακ κατά την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα και τώρα μέσω του διαδικτύου πρωτοστατεί στις κινητοποιήσεις ενάντια στο καθεστώς.

Στον πανικό μπροστά στην απώλεια εξουσίας, το καθεστώς προχώρησε στο ακραίο μέτρο, του μπλακ άουτ στις επικοινωνίες (internet και κινητή τηλεφωνία). Η πράξη δεν δείχνει μόνο τη σημασία των σύγχρονων τηλεπικοινωνιακών μέσων στην ανάπτυξη των κοινωνικοπολιτικών αγώνων. Δείχνει επίσης την αδυναμία ελέγχου των επικοινωνιακών ροών, την αδυναμία επιβολής λογοκρισίας. Οι μάχες δεν δίνονται μόνο στους δρόμους, αλλά και στα δίκτυα επικοινωνίας. Πολύ σύντομα ανοίχτηκαν παράπλευροι επικοινωνιακοί οδοί. Εκδηλώνεται διεθνής αλληλεγγύη με προσφορά δωρεάν ιντερνετικών συνδέσεων από ιντερνετικές εταιρείες και ιδιώτες. Ανοίγουν ασύρματες και δορυφορικές συνδέσεις. Τα μηνύματα τελικά ταξιδεύουν παντού μαζί με το μήνυμα: καμιά χώρα δεν μπορεί να μείνει βουβή και αποκλεισμένη από τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο καθοριστικός ρόλος του διαδικτύου, στις εξεγέρσεις των χωρών της Μέσης Ανατολής ξαφνιάζει, και δείχνει ότι δεν αποτελεί προνόμιο μόνο των προηγμένων κοινωνιών. Αποτελεί κατακτημένο μορφωτικό και επικοινωνιακό μέσο και του τρίτου κόσμου.  Ταυτόχρονα βέβαια συνιστά και την τεχνολογική βάση κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η  παγκοσμιοποιημένη οικονομία είναι αδύνατον να λειτουργήσει χωρίς διαδίκτυο.

Κάθε φορά που το διαδίκτυο λειτουργεί ως εργαλείο και πεδίο μάχης των νέων κοινωνικοπολιτικών αγώνων, όπως τώρα στη Μέση Ανατολή, τίθεται το ερώτημα αν μπορεί να ελεγχθεί. Στο επίπεδο της διαδικτυακής τεχνολογίας υπάρχει μια διαρκής αντιπαράθεση ανάμεσα σ’ αυτούς που επιδιώκουν ένα ελεγχόμενο μέσο και αυτούς που υπερασπίζονται τον ελευθεριακό του χαρακτήρα.  Κι αυτό συνέβη και τώρα στο παράδειγμα της Μέσης Ανατολής. Βέβαια υπάρχουν και αυτοί που αλλάζουν θέση κατά περίπτωση. Το ζήτημα όμως δεν είναι τόσο απλό. Το διαδίκτυο, όπως αναφέραμε, είναι το κατεξοχήν μέσο της παγκοσμιοποίησης οικονομίας. Επόμενα κάθε απόπειρα ελέγχου (και πολύ περισσότερο μπλοκαρίσματος) του, θα  σήμαινε δυσλειτουργία ή ακόμη και διακοπή μέρους των αναρίθμητων οικονομικών πράξεων που γίνονται καθημερινά ανά τον κόσμο. Κι αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Δεν μπορεί να θιγεί από κανέναν (ακόμη κι αν διαθέτει την τεχνολογία) η πορεία της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Επόμενα και η πραγματικότητα του διαδικτύου δεν μπορεί να ανατραπεί. Η ταχύτητα, η αμεσότητα και ο ελευθεριακός χαρακτήρας του μέσου, θα συνεχίσουν να το χαρακτηρίζουν, και να  αποτελούν το μέσο οργάνωσης των νέων κινημάτων.  

                                                                                                                                                                Θ.Τ.

                                                                                                                                                         

Τι έδειξαν τα γεγονότα στη Νομική

 

Τα γεγονότα στη Νομική έδειξαν με τον πιο περίτρανο τρόπο ότι η Ελληνική κοινωνία έχει περιέλθει σε μια κατάσταση που, πολύ δύσκολα πλέον, μπορεί να προσλάβει κάποιο δημόσιο συμβάν στις πραγματικές του διαστάσεις.
Ότι είναι επιρρεπής ανά πάσα στιγμή σε ακραίες τοποθετήσεις και υπερβολές.
Ότι κυριαρχείται από διάφορες φοβίες και ανασφάλειες, οικονομικές κύρια, αλλά και εθνικές, πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές. Ότι το μεταναστευτικό αποτελεί μια κύρια πηγή ανησυχίας, ότι κατανοείται αποκλειστικά σαν θέμα ασφάλειας. Ότι κάθε άλλη διάστασή του, για την Ελληνική κοινωνία, είναι δευτερεύουσα κι ασήμαντη (και πολύ περισσότερο η ανθρωπιστική, που ορθά επικαλούνται στη δήλωσή τους, οι δύο γνωστές συγγραφείς).
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο συντηρητικής αναδίπλωσης. Το υπέδαφος έχει διαμορφωθεί.
Δεν είναι το ενδιαφέρον για το άσυλο, που δήθεν παραβιάζονταν (που στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν παρακωλύθηκε καμιά πανεπιστημιακή λειτουργία, ούτε έγιναν φθορές), όπως προφασίστηκαν τα μίντια, οι «προοδευτικοί» πανεπιστημιακοί και οι πολιτικοί διαφόρων αποχρώσεων. Αλλού πατούσαν. Στα υπαρκτά και αναπτυγμένα φοβικά αντανακλαστικά της Ελληνικής κοινωνίας, τα οποία φροντίζουν, κάθε φορά, να οργανώνουν και να προάγουν σε ένα παραπάνω επίπεδο, ως εμπορεύσιμο είδος προς πολιτική εκμετάλλευση. Τα φοβερά και τρομερά σενάρια για μεγάλης κλίμακας επεισόδια έδιναν και έπαιρναν. Μια απλή και ειρηνική εκδήλωση διαμαρτυρίας από 250 μετανάστες, που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, πήρε τη μορφή του κατεπείγοντος. Βρέθηκε ξαφνικά να κινδυνεύει η πολιτική γαλήνη του τόπου. Έπρεπε άμεσα να αντιμετωπισθεί. Με ολονύχτιες διαβουλεύσεις και τον μπαμπούλα των ΜΑΤ να απειλεί.
Η «λύση» της μεταφοράς σε άλλο κτήριο διακινείται στα κανάλια σαν επιτυχία. Μπορούν οι πολίτες της χώρας να κοιμούνται ήσυχοι. Εξουδετερώθηκε μια εσωτερική απειλή.
Και με τους μετανάστες τι θα γίνει;
Εκεί που βρίσκονται είναι ακίνδυνοι. Δεν θα ενδιαφερθεί γι αυτούς κανείς. Μόνο αν ξανα-υπάρξει πρόβλημα…. «ασφάλειας». Τότε μόνο θα επανέλθουν, οι πάσης φύσεως μηχανισμοί, του ανυπόληπτου πολιτικού συστήματος, και θα επιληφθούν του θέματος. Έως τότε δεν έχουν και πολλά ζητήματα να λύσουν με αυτούς.
Μέσα στην γενική παράκρουση που προκάλεσαν τα γεγονότα επανήλθε και το θέμα του ασύλου με πιο ακραίες τοποθετήσεις αυτή τη φορά. Η Ν.Δ. ζήτησε την άρση του ασύλου και κατέθεσε (ή πρόκειται να καταθέσει) ανάλογη νομοθετική ρύθμιση στη βουλή. Και το επόμενο βήμα ποιο θα είναι; Η επανίδρυση του σπουδαστικού τμήματος της Ασφάλειας που θα ελέγχει τις πολιτικές δραστηριότητες στα πανεπιστήμια. Εκεί οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια η κατάργηση του ασύλου, στην εποχή της δικτατορίας και πριν από αυτήν. Πώς δηλ. οι άνθρωποι επανέφεραν την αγροφυλακή. Γιατί να μην επαναφέρουν και το σπουδαστικό της ασφάλειας. Έχουν κι αυτοί, σαν συντηρητικός χώρος, τις δικές τους εμμονές και κολλήματα.
Η έννοια του ασύλου είναι πολιτική. Μιλάμε για την ελεύθερη διακίνηση των πολιτικών ιδεών (όχι των επιστημονικών όπως συχνά αναφέρεται). Αυτή είναι η ιστορική σημασία του ασύλου στα Ελληνικά πανεπιστήμια. Οι συνθήκες που την επέβαλαν όντως έχουν αρθεί (χωρίς να γνωρίζει κανείς τι θα γίνει στο μέλλον). Και δεν είναι μόνο ιστορικοί και συμβολικοί οι λόγοι για τους οποίους πρέπει να διατηρηθεί το άσυλο.
Η επίλυση των όποιων προβλημάτων στα πανεπιστήμια δεν μπορεί να γίνεται μέσω της καταστολής. Έχει πολιτισμική ιδιαιτερότητα ο χώρος. Η πανεπιστημιακή κοινότητα, στο σύνολό της, πρέπει να προάγει τις πολιτικές διαδικασίες επίλυσης των όποιων προβλημάτων, να προάγει τον πολιτικό πολιτισμό και να πρωτοστατεί στην εμπέδωση της δημοκρατικής νοοτροπίας που χρειάζεται όσο ποτέ η Ελληνική κοινωνία.
Να μην καταφεύγει στις εύκολες λύσεις. Να αγκαλιάζει τα προβλήματα της κοινωνίας (και ένα από αυτά είναι και το μεταναστευτικό) και όχι να διαχωρίζεται από αυτά. Ο τρόπος που συμπεριφέρθηκε στα τελευταίο γεγονότα, η αγωνία της να απαλλαγή από τους μετανάστες, να τους «επαναπροωθήσει» στην κοινωνία, φανερώνει το χάσμα που την χωρίζει από αυτήν.
Το Πανεπιστήμιο όμως, πάνω από όλα, είναι κοινωνικός θεσμός. Η σύνδεση του πανεπιστήμιου με την κοινωνία (όχι μόνο με την οικονομία και την παραγωγή) θα παραμένει πάντα το κύριο ζητούμενο.
Οι λογικές περιχαράκωσης του πανεπιστήμιου στο επιστημονικό του έργο, η αποκοπή του από το πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, συνιστούν σήμερα τη βάση παραπέρα ανάπτυξης των συντηρητικών του χαρακτηριστικών. Η ανακοπή αυτής της πορείας είναι πολύ δύσκολη. Έχει πολλούς υποστηρικτές και εκτός πανεπιστημίου. Έχουν ανατραπεί οι συσχετισμοί. Αλλιώς δεν θα συνέβαιναν όσα συμβαίνουν.

Πολιτικό Κέντρο Θεσσαλονίκης